O‘zbekistonda barcha yuridik shaxslar uchun yagona QR-kod majburiy etildi
O‘zbekiston naqd pulsiz to‘lovlar tizimini raqamlashtirish va shaffoflikni ta’minlash yo‘lida navbatdagi qat’iy qadamni tashlamoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
2026 yil 1 iyuldan boshlab mamlakatdagi savdo va xizmat ko‘rsatish sohasida faoliyat yurituvchi barcha yuridik shaxslar uchun to‘lovlarni qabul qilishda yagona QR-koddan (universal matritsali shtrix-kod) foydalanish majburiy etib belgilandi. Shu paytgacha amal qilib kelgan ixtiyoriy o‘tish rejimi yakunlanib, o‘rnini qat’iy ma’muriy javobgarlik egallaydi.
Yangi tartib talablar va sanksiyalar belgilangan muddatgacha yangi tizimni joriy qilmagan tadbirkorlik subyektlariga nisbatan qonunchilikda jiddiy choralar ko‘zda tutilgan. Vaziyatning huquqiy jihatlari quyidagicha: amal qilish muddati 2026 yil 1 iyuldan boshlab to‘liq kuchga kiradi.
Qamrovi naqd pulsiz (elektron) to‘lovlarni qabul qiladigan barcha savdo va xizmat ko‘rsatish shoxobchalari. Qoidabuzarlik maqomi yagona QR-kodning mavjud emasligi savdo va xizmat ko‘rsatish qoidalarini buzish sifatida kvalifikatsiya qilinadi.
Javobgarlik turi ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga asosan yirik miqdordagi pul jarimalari. Bu sistem tadbirkor va iste’molchiga nima beradi?
Markaziy bank tomonidan tasdiqlangan qoidalarga ko‘ra yagona QR-kod tizimi barcha to‘lov tizimlari va banklarni yagona tarmoqqa birlashtiradi. Bu esa jarayonni ancha osonlashtiradi.
Xaridorlar uchun qulaylik iste’molchi peshtaxtada turgan bittagina QR-kodni o‘ziga qulay bo‘lgan istalgan bank yoki to‘lov tashkilotining (masalan Click Payme Uzum va h.k.) mobil ilovasi orqali skanerlab to‘lovni soniyalarda amalga oshira oladi. Peshtaxtalarni o‘nlab turli kompaniyalarning QR-kodlari bilan to‘ldirishga hojat qolmaydi.
Statik va dinamik kodlar tadbirkorlar ham doimiy (statik) ham har bir xarid uchun alohida shakllanadigan (dinamik) QR-kodlardan foydalanishlari mumkin bo‘ladi. Iqtisodiy tahlilchilarning sharhi mazkur islohot mamlakatda yashirin iqtisodiyot ulushini sezilarli darajada qisqartirish pul aylanmasini to‘liq legallashtirish va moliyaviy xizmatlarni standartlashtirishga qaratilgan.
Elektron to‘lovlarni qabul qilish tizimini birxillashtirish orqali chakana savdodagi byurokratik va texnik to‘siqlar kamayadi. Belgilangan muddatga oz vaqt qolganini inobatga olib barcha yuridik shaxslar o‘zlariga xizmat ko‘rsatuvchi tijorat banklari bilan bog‘lanib yagona QR-kodlarini sozlab olishlari tavsiya etiladi.
