Tadbirkorlar uchun foyda solig'i stavkasini pasaytirish taklif etilmoqda
O‘zbekistonda yirik tadbirkorlik subyektlari uchun foyda solig‘i stavkasini pasaytirish va buning o‘rniga banklarning ayrim xizmatlariga qo‘shilgan qiymat solig‘ini joriy etish taklif qilinmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu tashabbusga ko‘ra, tijorat banklari, mobil aloqa operatorlari hamda bozorlar uchun amaldagi 20 foizlik foyda solig‘i stavkasi umumiy 15 foizga tushirilishi mumkin. Shu bilan birga, budjetdagi ehtimoliy kamomadni qoplash maqsadida bank hisobvaraqlarini yuritish, valyuta ayirboshlash va ekvayring kabi xizmatlarga 12 foizlik qo‘shilgan qiymat solig‘i qo‘llanishi ko‘zda tutilmoqda.
Hozirgi vaqtda ushbu takliflar Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Fiskal tahlillar instituti mutaxassislari tomonidan o‘rganilmoqda. Asosiy maqsad iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun soliq yukini birxillashtirish va investitsiya muhitini yaxshilashdan iborat.
Amaldagi tartibga ko‘ra, aksariyat korxonalar 15 foiz miqdorida foyda solig‘i to‘lasa-da, ayrim strategik yo‘nalishlar uchun yuqori stavka belgilangan. Taklif etilayotgan o‘zgarishlar ushbu tafovutni bartaraf etishga xizmat qiladi.
Soliq stavkalarini birxillashtirishning ahamiyati Ekspertlarning fikricha, foyda solig‘ining 20 foizdan 15 foizga tushirilishi banklar va aloqa operatorlari ixtiyorida qo‘shimcha mablag‘lar qolishiga zamin yaratadi. Bu esa o‘z navbatida xizmatlar sifatini oshirish va yangi texnologiyalarni joriy etish uchun qo‘shimcha sarmoya kiritish imkonini beradi.
Biroq stavkaning pasayishi davlat budjeti daromadlarining yiliga qariyb 859 milliard so‘mga kamayishiga olib kelishi mumkin. Aynan shu sababli, budjet barqarorligini ta’minlash uchun moliyaviy xizmatlar sohasidagi ayrim imtiyozlarni qayta ko‘rib chiqish lozimligi aytilmoqda.
Bugungi kunda banklarning ko‘plab komission xizmatlari qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilingan. Yangi tartibga muvofiq, bank kartalariga xizmat ko‘rsatish, to‘lovlarni o‘tkazish va bank kafolatlarini rasmiylashtirish kabi amaliyotlar soliqqa tortiladigan bazaga kiritilishi mumkin.
Bu esa moliya muassasalari tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar tannarxining biroz oshishiga sabab bo‘lishi ehtimoldan xoli emas. Mijozlar va bozorga ta’siri Agar ushbu takliflar qonunchilik darajasida tasdiqlansa, bank mijozlari uchun ayrim komissiya to‘lovlari miqdori o‘zgarishi mumkin.
Masalan, savdo nuqtalaridagi ekvayring xizmati yoki hisobvaraqlar bilan bog‘liq operatsiyalar uchun belgilangan tariflar 12 foizga qimmatlashishi ehtimoli bor. Shu bilan birga, foyda solig‘ining pasayishi banklarga o‘z xarajatlarini optimallashtirish va mijozlarga yanada qulayroq sharoitlar taklif qilish imkonini berishi ham kutilmoqda.
Xulosa o‘rnida aytish joizki, mazkur tashabbus hali yakuniy qaror hisoblanmaydi. Mutaxassislar soliq islohotlarining iqtisodiy samaradorligini va uning aholi hamda tadbirkorlar hamyoniga ta’sirini chuqur tahlil qilmoqdalar.
Asosiy e’tibor soliq tizimini soddalashtirish va barcha bozor ishtirokchilari uchun teng imkoniyatlar yaratishga qaratilgan. Islohotlarning keyingi bosqichida ushbu masalalar keng jamoatchilik va biznes vakillari ishtirokida muhokama qilinishi kutilmoqda.
