Xorijiy texnologik kompaniyalar O'zbekiston budjetiga rekord miqdorda soliq to'ladi
O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyoti jadal sur’atlar bilan rivojlanib borayotgani xorijiy texnologik gigantlar tomonidan to‘lanayotgan soliq hajmining keskin ortishida o‘z aksini topmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Davlat soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning birinchi yarim yilligida mamlakatimizda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 97 ta chet el kompaniyasi tomonidan davlat budjetiga 143,8 milliard so‘m miqdorida soliq to‘langan. Bu ko‘rsatkich raqamli bozorning kengayishi va xalqaro kompaniyalarning O‘zbekistondagi faoliyati ko‘lami ortib borayotganidan dalolat beradi.
Ushbu rekord darajadagi o‘sish 2025-yilning mos davriga nisbatan 84 foizga ko‘pdir. Bunday keskin sakrash bir necha muhim omillar bilan izohlanadi.
Birinchidan, mamlakatda internet qamrovining yaxshilanishi va smartfonlardan foydalanuvchilar sonining ortishi natijasida elektron xizmatlarga bo‘lgan talab sezilarli darajada oshgan. Ikkinchidan, O‘zbekiston soliq tizimining takomillashishi va raqamli xizmatlar uchun joriy etilgan maxsus mexanizmlar jarayonlarning shaffofligini ta’minlamoqda.
Eng yirik soliq to‘lovchi kompaniyalar Davlat budjetiga eng ko‘p mablag‘ o‘tkazgan xorijiy kompaniyalar ro‘yxatida jahon miqyosidagi texnologiya gigantlari yetakchilik qilmoqda. Apple kompaniyasi 2026-yilning birinchi yarmida 33,6 milliard so‘m soliq to‘lab, reytingda birinchi o‘rinni egalladi.
Undan keyingi pog‘onani 33,3 milliard so‘m ko‘rsatkich bilan Google kompaniyasi band etgan. Uchinchi o‘rinni esa 28,9 milliard so‘m to‘lagan Meta korporatsiyasi egalladi.
Mazkur uchta kompaniyaning umumiy hissasi jami tushumlarning qariyb 66 foizini tashkil etadi. Shuningdek, eng yirik soliq to‘lovchilar o‘nligidan Valve korporatsiyasi, Anthropic, OpenAI, Midasbuy, Booking.com, TikTok va Anysphere kabi kompaniyalar ham joy olgan.
Bu ro‘yxat mamlakatimizda nafaqat ijtimoiy tarmoqlar va qidiruv tizimlari, balki sun’iy intellekt hamda onlayn o‘yinlar sanoatiga bo‘lgan qiziqish ham yuqori ekanini ko‘rsatadi. Yangi texnologiyalar va kelajak istiqbollari E’tiborli jihati shundaki, an’anaviy gigantlar bilan bir qatorda, sun’iy intellekt yo‘nalishida xizmat ko‘rsatuvchi Anthropic va OpenAI kabi tashkilotlarning soliq to‘lovlari ham sezilarli darajaga yetgan.
Bu O‘zbekiston foydalanuvchilari yangi texnologik tendensiyalarni faol o‘zlashtirayotganidan dalolat beradi. Amaldagi tartibga ko‘ra, elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi chet el yuridik shaxslari soliq hisobotlarini har chorak yakunidan keyingi oyning 20-kunidan kechiktirmay taqdim etishlari shart.
Raqamli iqtisodiyotning bunday o‘sish sur’atlari kelgusida davlat budjetiga tushadigan daromadlarning yanada ko‘payishiga va mamlakatning texnologik infratuzilmasi takomillashishiga xizmat qiladi.
