O'zbekiston Afg'onistonga faqat ortiqcha elektr energiyasini eksport qiladi

O‘zbekiston energetika vazirligi qo‘shni Afg‘onistonga elektr energiyasi eksport qilinishi borasidagi savollarga aniqlik kiritdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Rasmiy bayonotga ko‘ra, qo‘shni davlatga energiya yetkazib berish jarayoni faqat O‘zbekistonning ichki ehtiyojlari to‘liq qondirilgandan so‘ng, hosil bo‘lgan ortiqcha zaxira hisobidan amalga oshiriladi. Bu chora mamlakat aholisi va sanoat korxonalarini uzluksiz energiya bilan ta’minlash ustuvor vazifa ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.

Energetika vaziri Sherzod Xo‘jayevning ta’kidlashicha, Afg‘oniston bilan hamkorlik doirasida amalga oshirilayotgan loyihalar mamlakat iqtisodiyoti uchun ham foydalidir. Xususan, yangi qurilayotgan energetika infratuzilmalari O‘zbekistonning tranzit salohiyatini oshirishga va valyuta tushumlarini ko‘paytirishga xizmat qiladi.

Shu bilan birga, eksport hajmi mavsumiy ehtiyojlardan kelib chiqqan holda qat’iy nazorat qilinadi. Surxon – Puli-Xumri loyihasining iqtisodiy afzalliklari Hozirgi vaqtda amalga oshirilayotgan Surxon – Puli-Xumri loyihasi strategik ahamiyatga ega bo‘lib, uning moliyaviy tomonlari O‘zbekiston manfaatlariga to‘liq mos keladi.

Loyihaning umumiy qiymati 222 million dollarni tashkil etadi va bu mablag‘ to‘liqligicha Afg‘oniston tomoni hisobidan qoplanmoqda. O‘zbekiston davlat budjetidan ushbu qurilish ishlari uchun mablag‘ sarflanmaydi.

Mazkur loyiha doirasida ajratilayotgan mablag‘ning 140 million dollari bevosita O‘zbekistonning milliy kompaniyalari hisobiga tushadi. Bu mablag‘lar o‘zbekistonlik mutaxassislarning xizmat haqi va mahalliy korxonalarda ishlab chiqarilgan mahsulotlar uchun to‘lov sifatida yo‘naltiriladi.

Yangi quriladigan 500 kilovoltli elektr uzatish tarmog‘ining umumiy uzunligi 245 kilometrni tashkil etib, uning katta qismi qo‘shni davlat hududidan o‘tadi. Eksport hajmi va mintaqaviy hamkorlik istiqbollari O‘zbekiston Afg‘onistonga elektr energiyasini yetkazib berish bo‘yicha 2002-yildan buyon hamkorlik qilib keladi.

Har yili yangilanadigan shartnomalarga ko‘ra, yillik eksport hajmi 2 milliard kilovatt-soatdan oshadi. Bu esa mamlakat iqtisodiyotiga har yili o‘rtacha 100 million dollar miqdorida daromad keltirish imkonini beradi.

Kelajakda ushbu yangi elektr uzatish liniyasi nafaqat O‘zbekiston energiyasini sotish, balki butun Markaziy Osiyo mintaqasi uchun yirik tranzit yo‘lagiga aylanishi kutilmoqda. Bu orqali boshqa qo‘shni davlatlar ham o‘z energiyasini O‘zbekiston tarmoqlari orqali janubiy yo‘nalishga eksport qilishlari mumkin bo‘ladi.

Bunday hamkorlik mintaqada energetika xavfsizligini mustahkamlashga va iqtisodiy aloqalarni kengaytirishga xizmat qiladi.