O‘zbekiston CBDC konseptsiyasini taqdim etdi: pilot rejalar boshlanmoqda
Raqamli so‘m sari ilk qadam: O‘zbekistonda milliy raqamli valyuta konsepsiyasi e’lon qilinmoqda! Bu haqda One.uz xabar beradi.
O‘zbekiston Markaziy banki, Toshkentdagi Central Asia Expo Uzbekistan majmuasida olib borilayotgan Silk Road Finance & Technology Forum-2026 tadbirida milliy raqamli valyuta (CBDC) bo‘yicha maxsus konseptual hujjatni taqdim etdi. Bu hujjat, raqamli valyutani to‘liq muomalaga chiqarish haqida emas, balki uning imkoniyatlarini chuqur o‘rganish, pilot tajriba-sinovlarni boshlash va moliyaviy tizimga optimal usul bilan ta’sirini baholash maqsadida tayyorlangan.
Markaziy bank raisi Timur Ishmetov, gapning maqsadini aniqlab, hozircha CBDCni to‘liq ishlatishga tayyorlash emas, balki uning xavfsizligi, samaradorligi va moliyaviy barqarorlikka ta’siri bilan bog‘liq masalalarni ilmiy asosda o‘rganishga e’tibor berishini aytdi. Kichik sarlavha CBDC konsepti quyidagi asosiy yo‘nalishlarni baholaydi: avval, raqamli valyutaning arxitektura variantlari, uning afzalliklari va cheklovlari; ikkinchi, tizimning moliyaviy tizimga ta’siri, barqarorlikka xavfsizlik va inflatsiya risklari; uchinchi, pilot bosqichi — tajriba-sinovlar orqali innovatsiyalarni sinab, milliy raqamli iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlashga optimal model aniqlanadi.
Bu yo‘nalishlar, CBDCni faqat texnologik yangilik emas, balki davlat moliya siyosatisining bir qismi sifatida ko‘rib chiqishini ta’minlaydi. Kichik sarlavha O‘zbekiston, Prezident tomonidan berilgan vazifalar doirasida birinchiy milliy FinTech strategiyasini ishlab chiqdi.
Ushbu strategiya 2030 yilga qadar moliyaviy texnologiyalar sohasiga 1 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilish, 5 ming yosh FinTech mutaxassisi tayyorlash va naqdsiz to‘lovlarning ulushi ni maqsad qiladi. Bugungi kunda O‘zbekistonda to‘lovlarning 57 foizi naqdsiz shaklda amalga oshirilmoqda, bu ko‘rsatkich doimo oshib bormoqda.
Markaziy Osiyo bo‘ylab venchur moliyalashtirish hajmi 2025 yil yakuniga ko‘ra 320 million dollarga erishdi, bu esa viloyatning moliyaviy innovatsiyaga qaramiqli e’tiborini ko‘rsatadi. Toshkent — Markaziy Osiyoning moliyaviy markazi deb ataladigan CAeX majmuasida 24–26 avgust kunlari o‘tkazilgan xalqaro forum, O‘zbekiston Markaziy banki va Global Finance and Technology Network (GFTN) hamkorligida tashkil etildi.
Forumga taxminan 4000 ishtirokchi qatnashdi, ularning 30 foizi xorijiy ekspertlar bo‘ldi. Muhokama mavzulari transchegaraviy to‘lovlar, Ochiq banking, raqamli identifikatsiya, steyblkoinlar, CBDC va tokenlashtirilgan real aktivlar bo‘ldi.
Forumning uchinchi kuni, 26 avgustda, islomiy moliya va raqamli yechimlar mavzusida Azimuth maxsus dasturi doirasida muhokama Islom sivilizatsiyasi markazida davom etti. Bu tadbir, O‘zbekistonni Markaziy Osiyoning moliyaviy va texnologiyaviy markazi sifatida tanishuvni kuchaytirdi.
