O'zbekiston banklarida so'mdagi omonatlar stavkasi 23 foizga yetdi
O‘zbekiston moliya bozorida aholining bo‘sh pul mablag‘larini milliy valyutada saqlash va ko‘paytirish bo‘yicha banklar o‘rtasidagi raqobat tobora kuchayib bormoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
2026-yilning avgust oyi holatiga ko‘ra, mamlakatimizda faoliyat ko‘rsatayotgan 34 ta tijorat bankining 28 tasi fuqarolar uchun so‘mdagi omonat turlarini taqdim etmoqda. Bugungi kunda bozor dagi yillik daromadlilik stavkalari omonat muddati hamda shartlariga qarab 14 foizdan 23 foizgacha bo‘lgan oraliqda o‘zgarib turibdi.
Aksariyat yirik moliya muassasalarida foiz stavkalari yillik 16–19 foiz atrofida barqaror saqlanib qolayotgan bo‘lsa-da, ayrim banklar mijozlarni jalb qilish maqsadida rekord darajadagi foyda stavkalarini taklif qilmoqda. Eng yuqori daromad keltiruvchi bank takliflari Hozirgi vaqtda milliy valyutadagi mablag‘lar uchun eng yuqori foiz stavkalarini bir necha moliya muassasalari va’da qilmoqda.
Masalan, Tayanch Bank yillik 23 foizli omonat turini yo‘lga qo‘ygan bo‘lib, uning muddati 24 oyni tashkil etadi. Mazkur omonatni ochish uchun kamida 100 ming so‘m mablag‘ talab etiladi hamda hisobni muntazam to‘ldirib borish yoki belgilangan qoldiqni saqlagan holda pulning bir qismini yechib olish imkoniyati mavjud.
AVO Bank esa yillik 22 foizli daromad bilan 12 oylik muddatga omonatlar qabul qilmoqda. Bunda minimal summa 1 million so‘m qilib belgilangan bo‘lib, mijozlarga hisobni to‘ldirish va mablag‘larni qisman ishlatish huquqi beriladi.
Shuningdek, Hayot Bank, Apex Bank, TBC Bank, Anorbank, Poytaxt Bank, Garant Bank va Ipak Yo‘li Bank kabi muassasalar yillik 20 foiz atrofidagi manfaatli shartlarni taklif etayotgan banklar qatoridan joy olgan. Daromadni hisoblash va tanlov mezonlari Banklar taklif qilayotgan foiz stavkalari o‘rtasidagi kichik farq ham yakuniy foyda miqdoriga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.
Masalan, agar fuqaro bankka 100 million so‘m mablag‘ joylashtirsa, 23 foizlik stavka asosida yiliga 23 million so‘m sof daromad oladi. Xuddi shu mablag‘ 18 foizlik stavka bilan qo‘yilganda esa yillik foyda 18 million so‘mni tashkil etadi.
Demak, 5 foizlik farq omonat egasiga yiliga qo‘shimcha 5 million so‘m daromad keltirishi mumkin. Omonat ochishda e’tibor berish lozim bo‘lgan jihatlar Moliyaviy mutaxassislar omonat tanlashda faqatgina yuqori foiz ko‘rsatkichlariga tayanib qolmaslikni uqtirishadi.
Shartnoma imzolashdan avval uchta asosiy jihatga e’tibor qaratish zarur. Birinchidan, omonat muddati davomida unga qo‘shimcha pul kiritish imkoniyati mavjudligini tekshirish lozim.
Ikkinchidan, zaruriyat tug‘ilganda jamg‘armaning bir qismini foizlarni yo‘qotmasdan yechib olish shartlari bilan tanishib chiqish kerak. Uchinchidan, omonat muddatidan oldin yopilganda bank tomonidan qo‘llaniladigan choralarni bilish muhimdir.
Ko‘p hollarda mablag‘ muddatidan avval qaytarib olinsa, bank foizlarni qayta hisoblaydi va ilgari to‘langan foyda asosiy summadan chegirib qolinadi. Shu sababli, agar mablag‘ingiz yaqin vaqt ichida o‘zingizga kerak bo‘lib qolish ehtimoli bo‘lsa, shartlarning moslashuvchanligi yuqori foizdan ko‘ra muhimroq hisoblanadi.
Yakuniy qarorga kelishdan avval banklarning rasmiy ilovalari orqali joriy tariflarni qayta tekshirish tavsiya etiladi.
