O'zbekistonda aholining moliyaviy ommaboplik indeksi natijalari e'lon qilindi
Markaziy bank O‘zbekistonda ilk bor Milliy moliyaviy ommaboplik indeksi natijalarini e’lon qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur hisobotda mamlakatdagi katta yoshli aholining kredit olish faolligi, qarzdorlik darajasi va mikromoliya xizmatlariga bo‘lgan talabi bo‘yicha muhim statistik ma’lumotlar ochiqlandi. Tahlillarga ko‘ra, bugungi kunda yurtimizda har beshinchi katta yoshli fuqaro bank kreditlaridan foydalanmoqda, qarz oluvchilarning salmoqli qismi esa bir vaqtning o‘zida bir nechta kredit majburiyatini bajarmoqda.
Markaziy bank tahlillari fuqarolarning kredit bozoridagi ishtiroki bo‘yicha bir qator asosiy ko‘rsatkichlarni ko‘rsatib berdi. Xususan, katta yoshdagi aholining 20 foizi tijorat banklarida amaldagi faol kredit hisobvaraqlariga ega ekani ma’lum bo‘ldi.
Shuningdek, aholining yana 7 foizi mikromoliya tashkilotlari va lombardlar xizmatidan foydalanib kelmoqda. Kredit olgan mijozlarning 29 foizi bir vaqtning o‘zida bittadan ortiq qarzdorlikka ega bo‘lib, o‘rtacha hisobda har bir qarz oluvchiga 1,7 ta kredit to‘g‘ri kelmoqda.
Kreditlarni masofaviy rasmiylashtirish va ma’lumotlar bazasi Mamlakat moliya bozorida raqamlashtirish jarayonlari jadal rivojlanishi natijasida chakana qarzlarni olish tartibi sezilarli darajada soddalashdi. Hozirda yangi chakana kreditlarning qariyb 80 foizi bank xodimlari aralashuvisiz, maxsus skoring va avtomatlashtirilgan tizimlar orqali onlayn tarzda ajratilmoqda.
Bu esa mijozlarga bankka bormasdan, qisqa vaqt ichida mablag‘ga ega bo‘lish imkonini beradi. Shu bilan birga, katta yoshdagi fuqarolarning 98 foizi to‘g‘risidagi moliyaviy ma’lumotlar yagona Kredit byurosi bazasiga kiritilgan.
Ushbu tizim tijorat banklariga mijozning umumiy qarz yukini oldindan aniqlash va uning to‘lov qobiliyatini xolis baholash imkonini bermoqda. Bu jarayon banklar uchun tavakkalchiliklarni kamaytirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.
Ortiqcha qarzdorlik xavfi va nazorat tadbirlari Kredit olish imkoniyatlari kengaygani sari, Markaziy bank aholini ortiqcha moliyaviy yuk va qarz botqog‘iga botish xavfidan ogohlantirmoqda. Regulyator har bir fuqaroning barcha majburiyatlarini to‘liq hisobga olish va kredit shartlarini uning real daromadiga moslashtirish zarurligini alohida ta’kidladi.
Bu borada banklar zimmasiga mijozning moliyaviy ahvolini chuqur tahlil qilish vazifasi yuklatilgan. Amalga oshirilayotgan ushbu chora-tadbirlardan ko‘zlangan asosiy maqsad aholi o‘rtasida surunkali qarzdorlik yuzaga kelishining oldini olishdir.
Shuningdek, fuqarolarning moliyaviy barqarorligini ta’minlash orqali butun bank-moliya tizimining mustahkamligini saqlab qolish ustuvor vazifa bo‘lib qolmoqda. Markaziy bank kelgusida ham moliyaviy ommaboplikni oshirish bilan birga, iste’molchilar huquqlarini himoya qilishda davom etadi.
