O'zbekistonda elektr energiyasi uchun tabaqalashtirilgan yangi tariflar joriy etiladi
O‘zbekiston energetika tizimida birinchi tarif guruhiga kiruvchi iste’molchilar uchun elektr energiyasi narxlarini tabaqalashtirish tartibiga jiddiy o‘zgartirishlar kiritilmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Yangi tartibga ko‘ra, sutkaning turli vaqtlaridagi to‘lov stavkalari o‘zaro o‘rin almashadi, ya’ni tungi vaqtda iste’mol qilingan energiya narxi oshirilib, kunduzgi vaqtda foydalanilgan quvvat uchun to‘lov miqdori kamaytiriladi. Xususan, tungi soat 22:00 dan tonggi 06:00 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida bir kilovatt-soat elektr energiyasi narxi 733 so‘mdan 1100 so‘mga ko‘tariladi.
Aksincha, kunduzgi soat 09:00 dan 17:00 gacha bo‘lgan yarim tig‘iz davrda narx 1100 so‘mdan 733 so‘mga tushiriladi. Ushbu islohotdan ko‘zlangan asosiy maqsad ishlab chiqarish korxonalarini quyosh energiyasi faol bo‘lgan kunduzgi soatlarda ishlashga rag‘batlantirish va energetika tizimidagi yuklamani muvozanatlashdan iboratdir.
Yangi tarif tizimining asosiy jihatlari Birinchi guruh iste’molchilari uchun joriy etilayotgan ushbu o‘zgarishlar tadbirkorlik subyektlari va yirik korxonalarning ish tartibiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Avvallari ishlab chiqarish jarayonlarini tungi vaqtga ko‘chirish orqali mablag‘ tejash imkoniyati mavjud edi, biroq yangi qoidalarga ko‘ra, tungi vaqtda energiya sarflash moliyaviy jihatdan qimmatga tushadi.
Soat 22:00 dan 06:00 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida narxning 367 so‘mga oshishi korxonalardan o‘z xarajatlar smetasini qayta ko‘rib chiqishni talab etadi. Shu bilan birga, kunduzgi soat 09:00 dan 17:00 gacha bo‘lgan davrda narxning sezilarli darajada arzonlashishi ishlab chiqarish quvvatlarini aynan shu vaqtga ko‘chirish uchun katta imkoniyat yaratadi.
Bu o‘zgarish nafaqat iqtisodiy samaradorlikni oshirish, balki mamlakat energetika tizimida qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish ko‘lamini kengaytirishga ham xizmat qiladi. Endilikda yuridik shaxslar o‘z ish grafiklarini quyosh generatsiyasi eng yuqori bo‘lgan vaqtga moslashtirishlari maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Iqtisodiy va energetik asoslar Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, tariflarning bunday tarzda o‘zgarishi O‘zbekistonda yashil energetika salmog‘ining ortishi bilan bog‘liqdir. Mamlakatda yirik quyosh fotoelektr stansiyalarining ishga tushirilishi natijasida kunduzgi vaqtda tarmoqda arzon va ortiqcha energiya hosil bo‘lmoqda.
Davlat ushbu resursdan samarali foydalanish uchun iste’molchilarni kunduzgi vaqtda faolroq bo‘lishga undamoqda. Tungi vaqtda narxlarning oshishi esa tizimdagi yuklamani kamaytirish zarurati bilan izohlanadi.
Tunda quyosh stansiyalari energiya ishlab chiqarmagani sababli, asosiy yuklama issiqlik elektr stansiyalariga tushadi. Bu esa tabiiy gaz sarfini oshiradi va energiya tannarxining qimmatlashishiga olib keladi.
Yangi narx siyosati orqali iste’mol talabi va taklifi o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlash, shuningdek, korxonalarni zamonaviy energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishga undash ko‘zda tutilgan.
