O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari bir oy ichida sezilarli kamaydi
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1-oktabr holatiga mamlakatning xalqaro zaxiralari 66,6 milliard dollarni tashkil etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Sentabr oyi davomida zaxiralar hajmi 5,55 milliard dollarga yoki 7,7 foizga kamaygan bo‘lib, ushbu ko‘rsatkich 1-sentabr holatida 72,1 milliard dollarga teng edi. Zaxiralarning kamayishi asosan jahon bozorida oltin narxining pasayishi bilan bog‘liq bo‘lib, oltinning fizik hajmi kamaymaganiga qaramay, uning puldagi qiymati sezilarli darajada tushgan.
Zaxiralar tarkibida oltinning ulushi 90,2 foiz darajasida saqlanib qolmoqda. Bir oy ichida oltin zaxiralarining qiymati 64,9 milliard dollardan 60,1 milliard dollargacha pasaydi.
E’tiborli jihati shundaki, oltinning fizik hajmi kamaymagan, aksincha, 14,1 million troy unsiyadan 14,3 million troy unsiyaga ko‘paygan. Bu esa zaxiralarning umumiy qiymati pasayishiga faqatgina tashqi bozor konyunkturasi va narxlar tebranishi ta’sir ko‘rsatganini anglatadi.
Oltin narxining pasayishi va valyuta aktivlari Xalqaro birjalarda oltin narxining arzonlashishi kuzatildi. London qimmatbaho metallar bozori ko‘rsatkichlariga ko‘ra, sentabr oyida bir troy unsiya oltinning narxi 9 foizga pasayib, 4188,75 dollarni tashkil qildi.
Oktabr oyining birinchi haftasida ham pasayish tendensiyasi davom etib, narxlar 4119 dollargacha tushdi. Shu bilan birga, mamlakatning xorijiy valyuta zaxiralari ham 10,6 foizga kamayib, 5,9 milliard dollarga tushgan.
Bu pasayish asosan naqd valyuta va xorijiy banklardagi depozitlar hissasiga to‘g‘ri keldi. Xalqaro qimmatli qog‘ozlar va boshqa moliyaviy aktivlar hajmi ham biroz qisqargan.
Xususan, qimmatli qog‘ozlar qiymati 1,69 milliard dollarni tashkil etib, umumiy zaxiralarning 2,5 foizini egalladi. Xalqaro valyuta jamg‘armasidagi maxsus qarz olish huquqlari (SDR) aktivlari esa 571 million dollarga teng bo‘ldi.
Ushbu o‘zgarishlarga qaramay, O‘zbekistonning zaxira aktivlari mamlakatning tashqi majburiyatlarini bajarish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash uchun yetarli darajada saqlanib qolmoqda. Yillik ko‘rsatkichlar tahlili Joriy pasayishga qaramay, O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada yuqori hisoblanadi.
Bir yil ichida umumiy zaxiralar 11,6 milliard dollarga yoki 21,1 foizga o‘sgan. 2025-yilning oktabr oyida zaxiralar hajmi 55 milliard dollar atrofida bo‘lgan edi.
Yil davomida oltin zaxiralarining qiymati 35,8 foizga oshgan bo‘lsa, uning fizik hajmi taxminan 85 tonnaga ko‘payib, 14,3 million troy unsiyaga yetdi. Shu bilan birga, yil davomida valyuta zaxiralarining 41,7 foizga qisqargani kuzatildi.
2026-yil boshidan buyon umumiy zaxiralar 0,4 foizlik o‘sishni ko‘rsatgan bo‘lsa-da, mart oyida qayd etilgan 77,1 milliard dollarlik tarixiy eng yuqori ko‘rsatkichdan hali ham pastroqdir. Markaziy bank zaxiralarni boshqarishda diversifikatsiya tamoyillariga amal qilgan holda, tashqi bozorlardagi o‘zgarishlarni muntazam kuzatib bormoqda.
