Davlat xaridlari tizimida shaffoflikni oshirish choralari
Davlat xaridlari sohasida ochiqlikni oshirish va raqobat muhitini mustahkamlashga qaratilgan yangi tizim joriy etilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2025 yil 26 dekabrda imzolangan "Davlat xaridlari tizimida raqobat muhiti va shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PF–259-son Farmon bu boradagi muhim hujjat hisoblanadi. Mazkur farmonga ko‘ra, 2026 yil 1 martdan davlat xaridlari uchun maxsus axborot portalida sun’iy intellektga asoslangan yangi elektron modul ishga tushiriladi.
Ushbu tizim xarid qilinadigan mahsulot yoki xizmatning o‘rtacha bozor narxini avtomatik ravishda hisoblab beradi. Bu esa buyurtmachilar va ishtirokchilar uchun adolatli narx shakllanishini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shuningdek, 2026 yil 1 yanvardan davlat xaridlarida yangi "taklif so‘rovi" deb nomlangan raqobatli tartib joriy etiladi. Bu usul orqali ayrim tovarlar, ishlar va xizmatlarni xarid qilishda ishtirokchilar sonini ko‘paytirish rejalashtirilgan.
Natijada tanlov jarayonlari yanada shaffof va ochiq bo‘ladi. Bundan tashqari, to‘g‘ridan to‘g‘ri shartnomalar orqali amalga oshiriladigan xaridlar bekor qilinadi.
Endilikda bunday xaridlar ham raqobatli tartib asosida amalga oshiriladi. Ushbu o‘zgarish davlat mablag‘laridan foydalanishda shaffoflikni oshirishga qaratilgan.
Normativ-huquqiy hujjatlar ishlab chiqish jarayonida davlat xaridi ijrochisining nomi aniq ko‘rsatilishi talab etiladi. Bu qoidalar yashirin kelishuvlarning oldini olish va mas’uliyatni oshirishga xizmat qiladi.
Elektron do‘konlar orqali xarid qilish jarayonida ham o‘zgarishlar kiritiladi. Jumladan, ofertalarni joylashtirish muddati 15 kundan 60 kungacha uzaytiriladi, tovarlarni yetkazib berish uchun esa kamida 5 kunlik aniq muddat belgilanadi.
Shuningdek, Loyihalar va import kontraktlarini kompleks ekspertiza qilish markazida xarid hujjatlarini ko‘rib chiqish muddatlari qisqartiriladi. Bu davlat xaridlari jarayonlarini tezlashtirishga va ortiqcha byurokratik to‘siqlarni kamaytirishga imkon yaratadi.
Mazkur farmon davlat xaridlari tizimini zamonaviy, ochiq va samarali mexanizmga aylantirish yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanmoqda. Manba: zamin.uz.
