Sun'iy intellekt o'n yilliklar davomida yechilmagan matematik farazni rad etdi

OpenAI kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan suniy intellekt modeli dunyoning eng mashhur olimlari oʻn yilliklar davomida yechimini topa olmagan matematik farazni rad etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Noga Alon boshchiligidagi tadqiqotchilar jamoasining ushbu ishi jahon ilmiy hamjamiyatini hayratda qoldirdi. Kembrij universiteti professori Tim Gauers mazkur voqeani kompyuter matematikasi tarixidagi burilish nuqtasi deb atadi.

Uning takidlashicha, agar ushbu ilmiy ish insonlar tomonidan yozilganida, u eng nufuzli matematik nashrlarda hech qanday ikkilanishsiz chop etilgan boʻlar edi. Mazkur ilmiy izlanish tekislikdagi birlik masofalar muammosi deb nomlanuvchi murakkab geometrik masalaga bagʻishlangan.

Oʻtgan asrning buyuk matematigi Paul Erdyosh ushbu masalani geometriya faniga qoʻshgan eng yorqin hissasi deb hisoblagan. Masalaning mohiyati shundan iboratki, tekislikda ixtiyoriy ravishda joylashtirilgan nuqtalar orasida bir xil uzunlikdagi maksimal nechta kesma oʻtkazish mumkinligi aniqlanishi kerak edi.

Erdyosh eng maqbul yechim kvadrat panjara shaklida boʻlishini va kesmalar soni nuqtalar sonidan birozgina koʻp boʻlishini taxmin qilgan. Biroq OpenAI neyrotarmogʻi buyuk matematikning taxmini xato ekanini isbotladi.

Algoritm nuqtalarni kamroq simmetrik boʻlgan murakkab shakllarda joylashtirish orqali bir xil masofadagi bogʻlanishlar sonini bir necha barobar oshirish mumkinligini koʻrsatib berdi. Ushbu yechimni topishda suniy intellekt algebraik sonlar nazariyasidan foydalandi.

Tizim koʻp oʻlchovli fazolarda ulkan panjaralar qurib, soʻngra ularni ikki oʻlchovli tekislikka tushirish orqali kutilmagan natijaga erishdi. Manchester universiteti olimi Samuel Mansfildning fikricha, insonlar bu yechimga uzoq vaqt kela olmaganining asosiy sababi shundaki, geometriya mutaxassislari odatda sonlar nazariyasi boʻyicha chuqur bilimga ega boʻlishmaydi.

Suniy intellekt esa turli fan sohalarini birlashtirishda oʻzining ustunligini yaqqol namoyon etdi. Bristol universiteti professori Misha Rudnev ushbu kashfiyotni ilm-fan olamidagi mutloq yangilik va ulkan portlash deb baholadi.

Garchi Erdyoshning ushbu masalasi fundamental nazariya hisoblansa-da, uning yechimi amaliyotda katta ahamiyatga ega. Xususan, bu kashfiyot ulkan malumotlar bazasi, kristallografiya va murakkab tarmoq tuzilmalari bilan ishlashda yangi samarali vositalarni taqdim etadi.

OpenAI hozircha ushbu modelning tuzilishini toʻliq oshkor qilmagan boʻlsa-da, bu muvaffaqiyat umumiy maqsadli suniy intellekt yaratish yoʻlidagi muhim qadam ekani takidlanmoqda.