Sun’iy intellekt o‘n yilliklar davomida yechilmagan matematik farazni rad etdi
OpenAI kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan suniy intellekt modeli dunyoning eng mashhur olimlari o‘n yilliklar davomida yechimini topa olmagan matematik farazni rad etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Noga Alon boshchiligidagi tadqiqotchilar jamoasining ushbu ishi jahon ilmiy hamjamiyatini hayratda qoldirdi. Kembrij universiteti professori Tim Gauers mazkur voqeani kompyuter matematikasi tarixidagi burilish nuqtasi deb atadi.
Uning takidlashicha, agar ushbu ilmiy ish insonlar tomonidan yozilganida, u eng nufuzli matematik nashrlarda hech qanday ikkilanishsiz chop etilgan bo‘lar edi. Mazkur ilmiy izlanish tekislikdagi birlik masofalar muammosi deb nomlanuvchi murakkab geometrik masalaga bag‘ishlangan.
O‘tgan asrning buyuk matematigi Paul Erdyosh ushbu masalani geometriya faniga qo‘shgan eng yorqin hissasi deb hisoblagan. Masalaning mohiyati shundan iboratki, tekislikda ixtiyoriy ravishda joylashtirilgan nuqtalar orasida bir xil uzunlikdagi maksimal nechta kesma o‘tkazish mumkinligi aniqlanishi kerak edi.
Erdyosh eng maqbul yechim kvadrat panjara shaklida bo‘lishini va kesmalar soni nuqtalar sonidan birozgina ko‘p bo‘lishini taxmin qilgan. Biroq OpenAI neyrotarmog‘i buyuk matematikning taxmini xato ekanini isbotladi.
Algoritm nuqtalarni kamroq simmetrik bo‘lgan murakkab shakllarda joylashtirish orqali bir xil masofadagi bog‘lanishlar sonini bir necha barobar oshirish mumkinligini ko‘rsatib berdi. Ushbu yechimni topishda suniy intellekt algebraik sonlar nazariyasidan foydalandi.
Tizim ko‘p o‘lchovli fazolarda ulkan panjaralar qurib, so‘ngra ularni ikki o‘lchovli tekislikka tushirish orqali kutilmagan natijaga erishdi. Manchester universiteti olimi Samuel Mansfildning fikricha, insonlar bu yechimga uzoq vaqt kela olmaganining asosiy sababi shundaki, geometriya mutaxassislari odatda sonlar nazariyasi bo‘yicha chuqur bilimga ega bo‘lishmaydi.
Suniy intellekt esa turli fan sohalarini birlashtirishda o‘zining ustunligini yaqqol namoyon etdi. Bristol universiteti professori Misha Rudnev ushbu kashfiyotni ilm-fan olamidagi mutloq yangilik va ulkan portlash deb baholadi.
Garchi Erdyoshning ushbu masalasi fundamental nazariya hisoblansa-da, uning yechimi amaliyotda katta ahamiyatga ega. Xususan, bu kashfiyot ulkan malumotlar bazasi, kristallografiya va murakkab tarmoq tuzilmalari bilan ishlashda yangi samarali vositalarni taqdim etadi.
OpenAI hozircha ushbu modelning tuzilishini to‘liq oshkor qilmagan bo‘lsa-da, bu muvaffaqiyat umumiy maqsadli suniy intellekt yaratish yo‘lidagi muhim qadam ekani takidlanmoqda.
