AQSHda byurokratik to'siqlar 92 gigavattlik energiya loyihalarini xavf ostida qoldirmoqda
AQSHning yangi maʼmuriyati tomonidan joriy etilayotgan byurokratik toʻsiqlar va litsenziyalash jarayonlarining murakkablashishi mamlakat energiya tizimiga 92 gigavattlik yangi quvvatlar qoʻshilishini xavf ostida qoldirmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Wood Mackenzie konsalting kompaniyasi hisobotiga koʻra, bu holat ayniqsa sunʼiy intellekt maʼlumotlar markazlari tufayli elektr energiyasiga boʻlgan talab keskin ortayotgan bir paytda jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.
Hozirning oʻzida federal yerlarda rejalashtirilgan 7 gigavattlik loyihalar bekor qilingan boʻlsa, qoʻshimcha tekshiruvlar yana 12 gigavattlik federal va 80 gigavattlik xususiy loyihalarning toʻxtab qolishiga sabab boʻlishi kutilmoqda. Mazkur jarayonlar energetika sohasidagi 121 milliard dollardan ortiq investitsiyalarni soʻroq ostida qoldirmoqda.
Bu esa global texnologik poygada yetakchilikka intilayotgan AQSH iqtisodiyoti uchun kutilmagan zarba boʻlishi mumkin. Sunʼiy intellekt va energiya tanqisligi muammosi Soʻnggi yigirma yil ichida AQSHda elektr energiyasiga boʻlgan talab deyarli oʻsmagan edi, biroq ChatGPT va boshqa yirik til modellarining ommalashishi vaziyatni tubdan oʻzgartirdi.
BloombergNEF tahlilchilarining prognozlariga koʻra, 2035-yilga borib maʼlumotlar markazlarining energiya isteʼmoli qariyb uch baravarga oshadi. Bunday sharoitda yangi ishlab chiqarish quvvatlarini tarmoqqa ulashdagi har qanday kechikish tizimli inqirozga olib kelishi hech gap emas.
Vaziyatning murakkabligi shundaki, AQSHdagi eng yirik elektr tarmoqlari operatorlari soʻnggi toʻrt yil davomida yangi manbalarni tizimga ulashni sezilarli darajada sekinlashtirgan. Bu esa Apple, Google va Microsoft kabi texnologik gigantlarni oʻz maʼlumotlar markazlari uchun mustaqil elektr stansiyalarini qurish yoʻllarini izlashga majbur qilmoqda.
Aks holda, sunʼiy intellekt infratuzilmasining kengayishi energiya yetishmovchiligi tufayli toʻxtab qolishi mumkin. Qayta tiklanuvchi energiya nishon ostida Wood Mackenzie maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda ishga tushirilgan yangi quvvatlarning qariyb 90 foizini quyosh, shamol va energiya saqlash tizimlari tashkil etgan.
Biroq, AQSH Ichki ishlar vaziri Doug Burgum tomonidan imzolangan yangi farmoyish aynan quyosh va shamol energetikasi loyihalarini ekologik jihatdan zararli deb topib, ularni cheklashni koʻzda tutadi. Bu esa yashil energetika sektoridagi oʻsish surʼatlarini pasaytirishi tayin.
Qizigʻi shundaki, Doug Burgum avvalroq Shimoliy Dakota gubernatori boʻlgan davrida shamol energetikasini faol qoʻllab-quvvatlagan va 2030-yilga kelib shtatni uglerod neytralligiga olib chiqishni maqsad qilgan edi. Endilikda federal darajadagi siyosatning oʻzgarishi Oregon, Alabama, Minnesota va Montana kabi shtatlardagi yirik loyihalarning taqdirini mavhumlashtirmoqda.
Xususan, xususiy botqoqliklar yaqinidagi quyosh stansiyalari va havo hududi qoidalariga toʻgʻri kelmaydigan shamol fermalari eng koʻp bosimga uchramoqda. Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, AQSh hozirda ikkita muhim vaziyat oʻrtasida qolgan: biri sunʼiy intellekt sanoatining rivojlanishi uchun ulkan energiya talabi, ikkinchisi esa bu talabni qondirish uchun zarur boʻlgan loyihalarni amalga oshirishga qarshi yangi toʻsiqlar.
Agar federal hukumat bu ikki yoʻnalishni muvozanatlashtira olsa, mamlakat energiya xavfsizligi va texnologik yetakchilikni bir vaqtning oʻzida taʼminlashi mumkin. Aks holda, energiya yetishmovchiligi nafaqat sunʼiy intellekt sohasini, balki butun iqtisodiyotni sustlashtirishi aniq.
