Ampera startapi suniy intellekt uchun yadro reaktori modulini namoyish etdi
Suniy intellekt texnologiyalarining shiddatli rivojlanishi butun dunyo bo`ylab elektr energiyasiga bo`lgan ehtiyojning keskin ortishiga olib kelmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu global muammoni samarali hal etish maqsadida Ampera startapi o`zining inqilobiy ishlanmasini ommaga taqdim etdi. Kompaniya uch o`lchamli bosma texnologiyasi yordamida tayyorlangan, maxsus konteyner ko`rinishidagi ilk to`liq o`lchamli yadro reaktori modulini namoyish qildi.
Mazkur qurilma kelajakda suniy intellekt ma`lumotlar markazlarini uzluksiz va tabiatga zarar yetkazmaydigan toza energiya bilan ta`minlashi kutilmoqda. Ampera tomonidan ishlab chiqilgan ushbu reaktor subkritik va qattiq jismli tuzilishga asoslangan.
Loyihaning o`ziga xos jihati shundaki, u an`anaviy uran o`rniga toriy yoqilg`isidan foydalanadi. Toriy moddasi urandan farqli o`laroq, o`z-o`zidan bo`linish xususiyatiga ega emas va zanjirli reaksiyani boshlash uchun tashqi neytron manbasini talab qiladi.
Bu holat yadroviy xavfsizlikni mutlaqo yangi bosqichga olib chiqib, nazorat qilib bo`lmaydigan portlash yoki halokatli reaksiyalar xavfini deyarli yo`qqa chiqaradi. Reaktorning subkritik ish tartibi shuni anglatadiki, tizim tashqi turtkisiz faoliyatini davom ettira olmaydi.
Ya`ni, biron-bir favqulodda vaziyat yuzaga kelib, tashqi quvvat uzilishi bilan yadroviy reaksiya o`z-o`zidan to`xtaydi. Bundan tashqari, qurilmaning faol qismida harakatlanuvchi bo`laklarning yo`qligi uning ishonchliligini sezilarli darajada oshiradi.
Bu esa uzoq muddatli mustaqil foydalanish davrida texnik xizmat ko`rsatish jarayonlarini ancha soddalashtiradi. Ampera muhandislarining ta`kidlashicha, reaktor modullari zavod sharoitida ommaviy ishlab chiqarishga mo`ljallangan.
Ularni standart yuk konteynerlarida dunyoning istalgan nuqtasiga osonlik bilan tashish mumkin. Bunday yondashuv energiya tizimlarini loyihalashtirishda yuqori darajadagi qulaylikni ta`minlaydi.
Zarurat tug`ilganda, bir nechta modullarni o`zaro birlashtirib, umumiy quvvatni oshirish yoki ularni gibrid energiya majmualari tarkibiga kiritish imkoniyati mavjud. Kompaniya hisob-kitoblariga ko`ra, to`liq quvvatda ishlaydigan bitta qurilma taxminan o`ttiz megavatt elektr energiyasi ishlab chiqarishga qodir.
Bunda o`ta kritik holatdagi karbonat angidrid gaziga asoslangan yopiq aylanish tizimidan foydalaniladi. Bunday katta quvvat nafaqat yirik server markazlarini, balki mudofaa ob`yektlari, sanoat korxonalari, dengiz transporti va chekka hududlardagi aholi punktlarini ham energiya bilan ta`minlashi mumkin.
Hozircha Ampera kompaniyasi faqat muhandislik modulini namoyish etdi. Reaktorning amalda to`liq ishga tushirilgani yoki elektr energiyasi ishlab chiqara boshlagani haqida rasmiy ma`lumotlar hali mavjud emas.
Shuningdek, loyihaning tijoriy maqsadlarda foydalanishga topshirilish muddatlari ham hozircha ochiqlanmagan. Shunga qaramay, zamonaviy bosma usullar va modulli yadro texnologiyalarining uyg`unlashuvi energetika sohasida, ayniqsa yuqori texnologiyali infratuzilmalar uchun yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.
O`zbekiston kabi jadal sanoatlashayotgan va raqamli iqtisodiyotga o`tayotgan mamlakatlar uchun ham bunday ixcham energiya manbalari kelajakda katta ahamiyatga ega bo`lishi mumkin.
