Kiberjinoyatchilar endi aniq yo'naltirilgan kichik hujumlar uslubiga o'tmoqda
2026-yilning birinchi yarmida kiberjinoyatchilar ommaviy elektron pochta xabarlarini tarqatish uslubidan voz kechib, ma’lum bir vaqt oralig‘ida amalga oshiriladigan kichik va aniq yo‘naltirilgan hujumlarga o‘ta boshladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mutaxassislarning xulosasiga ko‘ra, bunday uslub foydalanuvchilarda kamroq shubha uyg‘otadi, biroq ularning katta qismi manzilga yetib bormasdan avval xavfsizlik tizimlari tomonidan muvaffaqiyatli to‘xtatilmoqda. Yandeks 360 xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi bir yil ichida tizim orqali o‘tgan xatlar hajmi 12 foizga oshib, 50 milliard donani tashkil etgan bo‘lsa, to‘xtatib qolingan zararli xabarlar soni 73 foizga ko‘paygan.
Tahlillarga ko‘ra, 5,7 milliarddan ortiq xabar avtomatik ravishda istalmagan xatlar papkasiga yo‘naltirilgan. Xavfsizlik tizimlari tomonidan aniqlangan bu turdagi xabarlarning qariyb yarmi foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlarini o‘g‘irlashga qaratilgan fishing hujumlaridir.
Bu holat raqamli dunyoda shaxsiy daxlsizlikni ta’minlash borasidagi xavflar hamon yuqori ekanligidan dalolat beradi. Kiberjinoyatlarning yangi usullari Joriy yilda fishing hujumlari miqdori 45 foizga, jo‘natuvchi manzilini soxtalashtirish holatlari esa 50 foizga oshib, taxminan 20 milliontaga yetdi.
Firibgarlar endilikda o‘z xabarlarini davlat tashkilotlari yoki taniqli xalqaro kompaniyalarning rasmiy bildirishnomalariga o‘xshatib tayyorlashga alohida e’tibor qaratmoqda. Bu esa foydalanuvchilarni chalg‘itish ehtimolini oshiradi.
Shuningdek, tarkibida zararli dasturlar bo‘lgan xabarlar ulushi ham uchdan bir qismga ko‘paygan. Bu kiberjinoyatchilarning texnik imkoniyatlari yanada murakkablashib borayotganini va ular oddiy foydalanuvchilarning qurilmalariga kirib olish uchun yanada ustomonlik bilan harakat qilayotganini ko‘rsatadi.
Zamonaviy himoya texnologiyalari Bunday xavflarni o‘z vaqtida aniqlash va bartaraf etish uchun zamonaviy pochta platformalari eng ilg‘or texnologiyalardan foydalanmoqda. Xususan, xabarlar tarkibidagi tasvirlarni chuqur tahlil qilish, xat yetkazib berilgandan keyingi takroriy tekshiruvlar hamda har bir xabarning minglab belgilarini baholovchi maxsus algoritmlar joriy etilgan.
Ekspertlarning ogohlantirishicha, kiberjinoyatchilarning uslublari o‘zgarishi foydalanuvchilardan raqamli gigiyena qoidalariga qat’iy rioya qilishni talab etadi. Ayniqsa, rasmiy idoralar nomidan keladigan xabarlarga nisbatan ehtiyotkor bo‘lish va shubhali havolalarga kirmaslik har qachongidan ham muhimroqdir.
Faqatgina texnologik himoya va insoniy hushyorlik uyg‘unligi kiberhujumlardan saqlanish imkonini beradi.
