AQSH kompaniyalari Oyda baza qurish uchun avtonom texnika yaratmoqda
Amerika Qo‘shma Shtatlarining Interlune va Vermeer kompaniyalari Oy yuzasida kelajakdagi bazalar uchun maydonlarni mustaqil ravishda tayyorlashga qodir bo‘lgan avtonom qurilish texnikasini yaratish bo‘yicha hamkorlikni kengaytirdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu noyob robotlashtirilgan tizimni 2028-yilda Yerning tabiiy yo‘ldoshiga jo‘natish rejalashtirilmoqda. Mazkur loyiha kosmik infratuzilmani rivojlantirishda muhim bosqich bo‘lib, u inson ishtirokisiz murakkab muhandislik vazifalarini bajarishga mo‘ljallangan.
Muhandislar maxsus texnologik majmuani ishlab chiqib, uni to‘g‘ridan-to‘g‘ri oy yurgich qurilmasiga birlashtirishni maqsad qilgan. Ushbu texnika sirtni yot jismlardan tozalash, tuproqni tekislash hamda kelgusida kosmik apparatlarni qo‘ndirish va turli inshootlarni bunyod etish uchun qulay maydonlar tayyorlash vazifalarini bajaradi.
Mutaxassislar uskunani dastlab Yer sharoitida sinovdan o‘tkazishni, shundan so‘nggina uni bevosita koinotdagi vazifalarga jalb etishni rejalashtirmoqda. Ekstremal sharoitlar va avtonom boshqaruv Oy yuzasidagi o‘ta og‘ir tabiiy muhit loyiha mualliflaridan o‘ziga xos muhandislik yechimlarini talab qilmoqda.
Qurilma o‘ta o‘tkir va yopishqoq xususiyatga ega bo‘lgan oy changi, haroratning keskin o‘zgarishi hamda Yer bilan aloqa o‘rnatishdagi sezilarli vaqt kechikishlariga bardosh berishi shart. Aynan shu sababli, texnika insonning bevosita aralashuvisiz, deyarli to‘liq mustaqil rejimda ishlashga mo‘ljallangan holda loyihalashtirilmoqda.
Loyiha ustida ishlayotgan kompaniyalar bu borada ma’lum tajribaga ega bo‘lib, 2025-yilning may oyida oy ekskavatorining to‘liq hajmli namunasini taqdim etgan edi. O‘tkazilgan sinovlar ushbu konsepsiyaning hayotiyligini va amaliyotda qo‘llash mumkinligini to‘liq tasdiqladi.
Shundan so‘ng, loyiha real kosmik parvozlar uchun mo‘ljallangan professional uskunani yaratish bosqichiga muvaffaqiyatli o‘tdi. Kelajak istiqbollari va sayyoralararo rejalar Interlune korxonasi rahbariyati ta’kidlashicha, aynan avtonom qurilish texnikasi va materiallarni tashish tizimlari Oyda doimiy infratuzilmani barpo etishning poydevori bo‘lib xizmat qiladi.
Bu esa o‘z navbatida uzoq muddatli bazalar qurilishi hamda kelgusida mahalliy resurslarni qazib olish va qayta ishlash imkoniyatlarini ta’minlaydi. Mazkur loyiha doirasida ishlab chiqilgan ilg‘or uskunalar faqatgina Oy bilan cheklanib qolmaydi.
Kelajakda ushbu texnologiyalardan Mars hamda boshqa sayyoralarda ham qazilma boyliklarni o‘zlashtirish, yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirish hamda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishda keng foydalanish ko‘zda tutilgan. Bu kabi innovatsiyalar insoniyatning koinotni o‘zlashtirish borasidagi imkoniyatlarini yangi bosqichga olib chiqadi.
