Jahon IT kompaniyalari joriy yilda rekord darajada xodimlarni qisqartirdi
Joriy yil boshidan buyon jahon axborot texnologiyalari sohasida xodimlarni ommaviy ravishda ishdan bo‘shatish holatlari keskin ko‘paydi va qisqartirilgan ish o‘rinlari soni 124 mingdan oshib ketdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Sohaga oid ma’lumotlarni tahlil qiluvchi manbalarning qayd etishicha, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilgi umumiy natijalardan ham o‘zib ketgan, chunki avvalgi yili IT kompaniyalari taxminan 122 ming nafar mutaxassis bilan xayrlashgan edi. Ushbu tendensiya texnologiya bozorida jiddiy tarkibiy o‘zgarishlar va strategik yo‘nalishlarning yangilanayotganidan dalolat beradi.
Mutaxassislarning fikricha, ish o‘rinlarining eng katta qisqarishi Oracle, Amazon va Dell kabi jahon miqyosidagi yirik korporatsiyalar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Mazkur gigant kompaniyalarning har biri o‘z faoliyatini optimallashtirish maqsadida minglab xodimlarni ishdan bo‘shatishini rasman e’lon qildi.
Bu jarayonlar nafaqat iqtisodiy tejamkorlik, balki kompaniyalarning ichki tuzilmasini tubdan qayta ko‘rib chiqayotgani bilan ham bog‘liqdir. Texnologik o‘zgarishlar va sun’iy intellekt omili Yangi qisqartirishlar to‘lqini sun’iy intellekt yo‘nalishiga qilinayotgan misli ko‘rilmagan sarmoyalar oqimi bilan bir vaqtga to‘g‘ri keldi.
Yirik texnologik korxonalar ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarini qurish, quvvatli texnik uskunalar sotib olish hamda o‘z mahsulotlariga sun’iy intellekt tizimlarini joriy etish uchun ulkan mablag‘ yo‘naltirmoqda. Masalan, Oracle kompaniyasi kelgusi moliya yilida ushbu sohani rivojlantirishga 90 milliard dollarga yaqin mablag‘ sarflashni rejalashtirgan.
Amazon kompaniyasi ham o‘z navbatida tegishli infratuzilmani takomillashtirish uchun o‘nlab milliard dollarlik investitsiyalarni kiritishda davom etmoqda. Bunday sharoitda kompaniyalar an’anaviy ish o‘rinlarini qisqartirib, bor e’tiborini yuqori texnologik loyihalarga qaratmoqda.
Bu esa mehnat bozorida mutaxassislarga bo‘lgan talabning o‘zgarishiga olib kelmoqda. Qisqartirish sabablari va mehnat bozori istiqbollari Biroq kompaniya rahbarlari ishdan bo‘shatishlarni faqatgina sun’iy intellekt taraqqiyoti bilan bog‘lamaslik kerakligini ta’kidlamoqda.
Asosiy sabablar qatorida pandemiya davrida ehtiyojdan ortiq xodim yollangani va hozirgi vaqtda tashkiliy tuzilmani tartibga solish zarurati ko‘rsatilmoqda. Shu bilan birga, xalqaro tadqiqotlar sun’iy intellekt uzoq muddatli istiqbolda ayrim kasblarni siqib chiqarsa-da, o‘rniga yangi turdagi ish o‘rinlarini yaratishini prognoz qilmoqda.
Hozirgi kunda sun’iy intellektni faol joriy etayotgan kompaniyalar ushbu jarayonda sustkashlik qilayotgan raqobatchilariga nisbatan tezroq yangi xodimlarni yollamoqda. Bunga misol sifatida San-Fransisko shahrini keltirish mumkin.
Texnologiya sektoridagi umumiy qisqartirishlarga qaramay, OpenAI va Anthropic kabi yetakchi startaplar kengayishda davom etayotgani sababli hududdagi ishsizlik darajasi sezilarli darajada pasaygan. Bu esa kelajakda yuqori malakali IT mutaxassislariga bo‘lgan ehtiyoj saqlanib qolishini ko‘rsatadi.
