Shell Triple10 Challenge loyihasini e’lon qildi
Energetika sohasidagi dunyo giganti hisoblangan Shell kompaniyasi kichik hajmli elektromobillar segmentida haqiqiy inqilob yasashga qaratilgan Triple10 Challenge loyihasini keng jamoatchilikka e’lon qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur yangi konsepsiya samaradorlikni sezilarli darajada oshirish, quvvatlash vaqtini maksimal darajada qisqartirish va atrof-muhitga yetkaziladigan zararni kamaytirish bo‘yicha mutlaqo o‘zgacha yondashuvni taklif etadi. Loyihaning asosiy maqsadi zamonaviy texnologiyalarni tatbiq etish orqali elektromobillarni ommaviy bozor uchun yanada jozibador va qulay qilishdan iboratdir.
Triple10 loyihasining nomi bejiz tanlanmagan bo‘lib, u uchta asosiy strategik maqsadga ishora qiladi. Birinchidan, oddiy 175 kilovatt quvvatli stansiyadan bor-yo‘g‘i 10 daqiqa ichida quvvat olish imkoniyati nazarda tutilgan.
Ikkinchidan, har bir kilovatt-soat energiya sarfi evaziga 10 kilometr masofa bosib o‘tishga erishish rejalashtirilgan. Uchinchidan, avtomobilning butun hayotiy sikli davomida atmosferaga chiqariladigan karbonat angidrid chiqindilarini 10 tonnagacha cheklash belgilangan.
Ushbu ko‘rsatkichlar hozirgi kunda bozorda mavjud bo‘lgan ko‘plab ommaviy elektromobillar imkoniyatidan ancha yuqori hisoblanadi. Konsepsiyaning eng muhim texnologik yangiligi RML muhandislik firmasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan maxsus akkumulyator tizimidir.
An’anaviy elektromobillarda sovutish suyuqligi maxsus quvurlar orqali batareya modullari ustidan o‘tsa, Shell tizimida silindrsimon elementlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri elektr o‘tkazmaydigan suyuqlik ichiga joylashtirilgan. Bunday usul batareya hujayralarini ancha samarali va tez sovutish imkonini beradi.
Mutaxassislarning tushuntirishicha, hozirgi elektromobillarning aksariyati yuqori quvvatni faqat qisqa vaqt davomida qabul qila oladi, chunki batareya qizib ketishi bilan tizim quvvatni pasaytirishga majbur bo‘ladi. Triple10 tizimida esa bunday cheklovlar olib tashlangan, bu esa quvvatlanish jarayoni davomida maksimal tezlikni saqlab qolishga xizmat qiladi.
Ma’lum qilinishicha, 32 kilovatt-soat sig‘imli batareya yuqori quvvatni to‘liq qabul qila oladi. Natijada avtomobil quvvatini 10 foizdan 80 foizgacha to‘ldirish uchun bor-yo‘g‘i 10 daqiqa kifoya qiladi.
Bu ko‘rsatkich ichki yonuv dvigatelli avtomobillarga yonilg‘i quyish vaqtiga juda yaqinlashib qolganini anglatadi. Yaxshi sovutish tizimi nafaqat tez quvvatlanishni, balki tormoz paytida energiya qaytarish samaradorligini ham oshiradi.
Samaradorlikning ortishi kichikroq va yengilroq batareyalardan foydalanishga yo‘l ochadi, bu esa o‘z navbatida avtomobilning umumiy vaznini va uning narxini pasaytiradi. Bugungi kunda O‘zbekiston bozorida xorijiy brendlarning elektromobillari ommalashib borayotgan bir paytda, Shell kabi kompaniyalarning bunday texnologik yechimlari kelajakda ixcham va arzon shahar avtomobillari segmentini butunlay o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Kichik batareya bilan uzoq masofa bosib o‘tish imkoniyati infratuzilmadagi yuklamani ham kamaytiradi. Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, mazkur loyiha elektromobillarni shunchaki transport vositasi emas, balki kundalik hayot uchun eng qulay va tejamkor yechimga aylantirishni maqsad qilgan.
