Qirg‘izistonda go‘sht eksporti va kontrabanda nazoratga olindi
Qirg‘iziston Davlat soliq xizmati rahbari Almambet Shiqmamatov qoramol uchun sertifikatlarni ommaviy ravishda sotib olib, O‘zbekistonga eksport qilgan shaxslarning qarzlarini kechira olmasligini ma’lum qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
U bu haqda parlamentning Byudjet va fiskal siyosat qo‘mitasining 15-sentyabr kuni o‘tkazilgan yig‘ilishida so‘zlab berdi. Shiqmamatovning ta’kidlashicha, joriy yil yozda deputatlar ko‘plab fermerlarning qarzlarini bekor qilish masalasini ko‘rib chiqqan.
Deputatlar chorvachilik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan va katta qarzdorlikka ega fermerlarning qarzlarini kechirib, ularni soliqdan ozod qilishni so‘ragan. Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi go‘sht narxining keskin oshishi sababli Alabuk, Jalolobod va Botken viloyatlarida tekshiruvlar o‘tkazdi.
Tekshiruv natijasida Qishloq xo‘jaligi vaziri o‘rinbosari va boshqa davlat xizmatchilari hibsga olindi. Shuningdek, bu sxemalar bilan bog‘liq barcha shirkat rahbarlari ham ushlangan.
Shiqmamatov ta’kidlashicha, mazkur shaxslar Qishloq xo‘jaligi vazirligi departamentidan sertifikatlarni ommaviy sotib olib, O‘zbekistonga eksport qilgan. Ular uchun kechirim mavjud emas.
Davlat soliq xizmati rahbari bu shaxslarni soliqdan ozod qilish yoki tergov jarayoniga aralashish mumkin emasligini bildirdi. Oxirgi paytlarda Qirg‘izistonda go‘sht narxlari 15-20 foizga oshgani qayd etilgan.
Bu holat aholining go‘sht mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojini qondirishda qiyinchiliklar yaratishi mumkin. Narx oshishi asosan chorva va go‘sht mahsulotlarining eksport hajmining o‘sishi bilan bog‘liq.
Katta miqdordagi jonli hayvonlar va go‘sht chet elga chiqarilishi ichki bozordagi taklifni kamaytirib, narxlarning oshishiga sabab bo‘lmoqda. Shuningdek, chegaralardan chorva mahsulotlarining noqonuniy olib chiqilishi, ya’ni kontrabanda holatlari ham davom etmoqda.
Bu jarayon rasmiy nazoratdan tashqarida bo‘lib, muammoni yanada murakkablashtirmoqda. Ozuqa mahsulotlari, xususan yem va somon narxining oshishi chorva parvarishini qimmatlashtirib, ishlab chiqaruvchilarning xarajatlarini ko‘paytirmoqda.
Natijada go‘sht narxlari oshishi davom etmoqda. Bozordagi oraliq savdogarlar sonining ko‘pligi ham muhim omil hisoblanadi.
Ular go‘shtni omborlarda saqlab, sun’iy tanqislik yaratish orqali ko‘proq foyda olishga harakat qilmoqda. Mavsumiy talab, ayniqsa qish oylarida va bayramlar oldidan oshadi.
Valyuta kursining o‘zgarishi import qilinadigan yem, dori-darmon va uskunalarning qimmatlashishiga olib keladi. Bularning barchasi narxlarning barqarorligini buzib, hukumatni tezkor choralar ko‘rishga majbur qilgan.
Avvalroq Qirg‘iziston Suv resurslari, Qishloq xo‘jaligi va qayta ishlash vazirligi mamlakatda go‘sht narxiga noma’lum muddatga davlat nazoratini joriy qilgan edi. Bu chora go‘sht narxining keskin oshishining oldini olish, chorvani chegaradan olib kirish va chiqarishni nazorat qilish hamda eksportga son jihatidan cheklovlar qo‘yishni maqsad qilgan.
Tegishli xizmatlarga go‘sht narxini doimiy monitoring qilish va kontrabandaga qarshi kurash bo‘yicha aniq topshiriqlar berilgan.
