AQSh taklif qilgan tinchlik rejasi e’tirozlarga sabab bo‘ldi
Ukraina urushini tugatish masalasi yana xalqaro kun tartibining markaziga chiqdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu safar muhokamalar AQSh tomonidan taklif etilgan va ommaviy axborot vositalarida “tinchlik rejasi” deb nom olgan hujjatga qaratilgan. Ushbu reja ko‘proq Rossiyaning manfaatlarini aks ettirayotgani haqida fikrlar bildirilmoqda, chunki unda Ukrainadan bir tomonlama yon bosish talab qilinmoqda.
Rejaning asosiy tashabbuskorlaridan biri sifatida AQShning sobiq prezidenti Donald Trampning yaqin do‘sti, milliarder Stiven Uitkoff nomi tilga olinmoqda. U avval ham siyosiy munozaralarda ishtirok etgan va endilikda Ukraina taqdiriga doir rejani ishlab chiqishda faol qatnashayotgani aytilmoqda.
Rossiya tarafidan esa rejaning asosiy mualliflaridan biri Kirill Dmitriyev ekani qayd etilmoqda. Dmitriyev ilgari Kiyevda tug‘ilib, keyinchalik Rossiya siyosiy doiralarida o‘z ta’sirini oshirishga intilgan shaxs sifatida tanilgan.
Rejaning mazmuniga ko‘ra, Ukraina quyidagi shartlarni bajarishi lozim: Donbassni Rossiyaga topshirish, harbiy kuchlarni jiddiy qisqartirish, uzoq masofali qurollardan voz kechish, rus tilini davlat tiliga aylantirish va harbiy infratuzilmalarga cheklovlar joriy etish. Shu bilan birga, Rossiyaga nisbatan hech qanday talablar qo‘yilmayotgani hujjatning bir tomonlama ekanini ko‘rsatmoqda.
Shu sababli, ko‘pchilik buni tinchlik rejasi emas, balki Rossiya manfaatlariga moslashtirilgan shartlar to‘plami deb atamoqda. Rejaning aynan hozir muhokama qilinayotgani Rossiya frontdagi muvaffaqiyatlari va Ukrainadagi korrupsiya mojarolari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bundan tashqari, G‘arb davlatlari va Ukraina o‘rtasidagi munosabatlarda sovuqlik yuzaga kelayotgani ham bu jarayonlarga ta’sir qilayotgani ehtimoldan xoli emas. Xulosa qilib aytganda, ushbu hujjat nafaqat Ukrainada, balki Yevropada ham kuchli e’tirozlarga sabab bo‘lmoqda.
Rejaning shartlari Ukraina mustaqilligi uchun og‘ir va qabul qilib bo‘lmas darajada deb baholanmoqda. Vashington urushni tezroq tugatishni maqsad qilgan bo‘lsa-da, bu narx Ukrainaga juda qimmatga tushishi mumkin.
Shu bilan birga, ushbu reja atrofidagi tortishuvlar Ukraina va Rossiya o‘rtasidagi mojaroda yangi bosqich boshlanganidan darak bermoqda.
