Yevropa Grenlandiya uchun rejalar tuzmoqda: AQSHga javob tayyor
Donald Trampning Grenlandiyani AQSH nazoratiga olish haqidagi bayonotlari Yevropa davlatlarini jiddiy choralar ko‘rishga undadi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
«The Economist» nashriga ko‘ra, Yevropa yetakchilari orol suverenitetini saqlab qolish va Vashingtonning bosimiga qarshi turish uchun uchta asosiy rejani ko‘rib chiqmoqda. Birinchi variant – keskinlikni yumshatish.
Bu strategiya Trampning «Agar biz olmasak, Rossiya yoki Xitoy oladi» degan xavotirini kamaytirishga qaratilgan. Daniya Tashqi ishlar vaziri Lars Lyokke Rasmussen boshchiligidagi ishchi guruh 18-yanvar kuni ushbu masalani muhokama qilish uchun yig‘iladi.
Germaniya esa NATO doirasida «Arktika qo‘riqchisi» missiyasini tashkil etishni taklif qilmoqda. Ikkinchi variant – tiyib turish va qarshi choralar ko‘rish.
Agar muzokaralar muvaffaqiyatsizlikka uchrasa, Yevropa iqtisodiy va harbiy bosim o‘tkazishga tayyor. Masalan, AQSH bilan savdo kelishuvlarini to‘xtatish, Amerika texnologiya kompaniyalariga nazoratni kuchaytirish yoki Yevropadagi AQSH harbiy bazalarini yopish kabi qadamlar muhokama qilinmoqda.
Shuningdek, Yevropa kengashi Grenlandiyaga harbiy bo‘linmalarni rotatsiya asosida joylashtirishni taklif qilmoqda. Uchinchi variant – vaqtni cho‘zish va Trampning e’tiborini boshqa masalalarga qaratish.
Ekspertlar Trampning ichki siyosatga ko‘proq e’tibor qaratishi yoki tashqi mojarolar, masalan, Eron yoki Venesuela bilan bog‘liq muammolarga chalg‘ishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Shuningdek, uning Grenlandiya bo‘yicha qattiq ritorikasi Daniyani resurs qazib olishda yon berishga majburlashga qaratilgan taktika bo‘lishi ehtimoli ham mavjud.
Daniya hukumati hozirda mintaqa mudofaasi uchun qo‘shimcha mablag‘ ajratmoqda. Shuningdek, Yevropa davlatlari Grenlandiya resurslarini AQSH kompaniyalari tomonidan mahalliy hokimiyat ruxsatisiz o‘zlashtirishga qarshi sanksiyalar qo‘llashni ham ko‘rib chiqmoqda.
Sizningcha, Yevropa davlatlarining Grenlandiyaga qo‘shin yuborishi AQSH va NATO o‘rtasidagi munosabatlarga qanday ta’sir ko‘rsatishi mumkin?
