Grenlandiya masalasi: YEI va AQSH o‘rtasida keskinlik ortmoqda
Yevropa Ittifoqi va AQSH o‘rtasidagi munosabatlar Davosdagi Jahon iqtisodiy forumi davomida yangi keskinlik bosqichiga kirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Yevrokomissiya raisi Ursula fon der Lyayen Grenlandiya oroliga oid AQSH prezidenti Donald Trampning bayonotlariga qat’iy javob qaytarib, Bryusselning pozitsiyasi murosasiz bo‘lishini ta’kidladi. U Daniya hududiy yaxlitligi muhokama qilinmasligini ham alohida urg‘uladi.
Yevrokomissiya rahbari Arktika mintaqasining xavfsizligi Yevropa Ittifoqi uchun ustuvor vazifa ekanini bildirdi. Shu bilan birga, u AQSHning bir tomonlama harakatlariga qarshi chiqib, Yevropa o‘z xavfsizlik strategiyasini ishlab chiqishi va harbiy jihatdan mustaqil bo‘lishi zarurligini qayd etdi.
Yevropa Arktikada muzyorar kemalar va maxsus uskunalar bilan ta’minlash imkoniyatlarini kengaytirishni rejalashtirmoqda. Arktikada tinchlikni ta’minlash faqat xalqaro hamkorlik orqali amalga oshishi mumkinligi ta’kidlandi.
Donald Tramp esa Grenlandiyaning AQSH nazoratiga o‘tishini milliy xavfsizlik masalasi sifatida ko‘rmoqda. U Daniyaning ushbu hududni himoya qilishga qodir emasligini aytib, Grenlandiya masalasida qarshi chiqqan Yevropa davlatlariga iqtisodiy bosim o‘tkazmoqchi.
Tramp bojlarni 1-fevraldan 10 foizga, iyun oyidan esa 25 foizgacha oshirishni rejalashtirayotganini e’lon qildi. Ursula fon der Lyayen bu yondashuvni ittifoqchilar o‘rtasidagi munosabatlarga putur yetkazuvchi «katta xato» deb baholadi.
Vaziyatning jiddiyligi sababli, 22-yanvar kuni Bryusselda Yevropa Ittifoqi yetakchilarining favqulodda yig‘ilishi bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan. Yevrokomissar Valdis Dombrovskisning aytishicha, agar AQSH bojlarni joriy etsa, Yevropa ham Amerika tovarlariga nisbatan cheklovlar kiritishi mumkin.
Endilikda Yevropa nafaqat hududiy, balki iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish uchun keskin choralar ko‘rishga tayyor. Grenlandiya atrofidagi bu bahs Yevropa va AQSH o‘rtasidagi uzoq yillik ittifoqchilikni sinovdan o‘tkazmoqda.
Sizningcha, Yevropa Ittifoqi AQSHning iqtisodiy bosimlariga bardosh bera oladimi yoki Grenlandiya masalasida yon berishga majbur bo‘ladimi?
