Dunyo aholisi 8 milliarddan oshdi: o‘sish davom etmoqda
Dunyo aholisi soni ortishda davom etmoqda, ammo bu o‘sish hududlar kesimida turlicha namoyon bo‘lmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) ma’lumotlariga ko‘ra, 2022 yil 15 noyabrda dunyo aholisi 8 milliardga yetgan edi. 2025 yilga kelib esa bu ko‘rsatkich 8,232 milliard atrofida bo‘lishi kutilmoqda.
Aholi o‘sishining asosiy mintaqalari Osiyo va Afrika bo‘lib, bu hududlarda demografik sur’atlar yuqori. Xususan, Hindiston aholi soni bo‘yicha dunyoda birinchi o‘rinni egallab, 1,5 milliard kishiga yaqinlashmoqda.
Tug‘ilish sur’ati pasaygan bo‘lsa-da, umumiy aholi soni o‘sishda davom etmoqda. 2025 yil uchun Hindistonda tug‘ilish koeffitsiyenti har bir ayolga 1,9 deb qayd etilgan.
Erkaklar va ayollar uchun o‘rtacha umr davomiyligi mos ravishda 71 va 74 yoshni tashkil etadi. Xitoy esa hozircha 1,4 milliarddan ortiq aholi bilan ikkinchi o‘rinda turibdi.
Biroq, bu mamlakatda demografik o‘sish sekinlashmoqda, hatto pasayish tendensiyasi kuzatilmoqda. 2023 yil aprel oyida Hindiston aholisi Xitoynikidan oshib ketgani BMT tomonidan ham e’tirof etilgan.
AQSh uchinchi o‘rinda bo‘lib, 2025 yilga kelib aholisi 347,3 million kishini tashkil etishi kutilmoqda. Biroq, uzoq muddatli prognozlarga ko‘ra, Nigeriya 2050 yilga borib AQShni aholi soni bo‘yicha ortda qoldirishi mumkin.
Nigeriyaning aholisi o‘sishi va yosh tarkibi bu prognozning asosiy sabablaridan biridir. Yevropada esa aholi qisqarishi va keksayish muammosi dolzarb.
Jumladan, Italiya va Gretsiya kabi mamlakatlarda keksayish sur’ati yuqori bo‘lib, bu mehnat bozori va iqtisodiyotga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Xulosa qilib aytganda, dunyoda aholi o‘sishi davom etmoqda, ammo bu o‘sishning markazi Osiyo va Afrika tomon siljiyapti.
Yosh aholisi yuqori bo‘lgan mamlakatlar kelajakdagi imkoniyatlardan ko‘proq foyda ko‘rishi kutilmoqda. Bu demografik o‘zgarishlar oddiy statistika emas, balki global miqyosda kelajakning yo‘l xaritasidir.
