Xitoy armiyasida keng ko‘lamli "tozalash" jarayoni boshlandi
Xitoyda Xalq-ozodlik armiyasi (XOA) yuqori qo‘mondonligida oxirgi yillarda sezilarli o‘zgarishlar yuz bermoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
“Modernizatsiya” va “intizomiy qoidabuzarliklarga qarshi kurash” shiorlari ostida Markaziy harbiy kengash (MHK)ga yaqin turgan nufuzli generallar lavozimlaridan olinmoqda yoki ularga nisbatan tergov ishlari olib borilmoqda. Bu jarayon oddiy kadrlar almashinuvi emas, balki tizimli tozalash ekanini ko‘rsatmoqda.
2022 yildan boshlab, Si Szinpin atrofida shakllangan harbiy jamoaning katta qismi ishdan chetlatilgan yoki tekshiruvga jalb qilingan. Jumladan, sobiq mudofaa vaziri Li Shanfu, armiyadagi siyosiy ishlar bo‘yicha yuqori lavozimda turgan Myao Xua va sobiq MHK raisi o‘rinbosari Xe Veydunning ishi ko‘rib chiqilmoqda.
2026 yil yanvar oyida esa Chjan Yusya va Lyu Chjenli qattiq intizomiy va huquqiy qoidabuzarliklarda ayblanib, tekshiruv ostiga olingan. Bu holatlar Xitoy armiyasidagi ichki silkinishlar qanchalik jiddiy ekanini ochib bermoqda.
Norasmiy manbalarga ko‘ra, bu jarayon nafaqat korrupsiya, balki strategik qurol-yarog‘ sohasidagi muammolar va yirik loyihalardagi muvaffaqiyatsizliklar bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin. Tahlilchilar bu harakatlarni Si Szinpinning partiya ichida ta’sir kuchini mustahkamlashga qaratilgan qadam sifatida baholamoqda.
Hatto unga yaqin sanalgan shaxslar ham xavfsiz emasligi, bu esa tizimda qo‘rquv va mutlaq itoat muhitini kuchaytirayotganini ko‘rsatmoqda. Xitoy armiyasidagi bu "katta tozalash" ikki tomonlama manzara yaratmoqda: tashqi tomondan nazorat va intizom mustahkamlanayotgani ko‘rinsa, ichki tomondan elita orasida ishonch tanqisligi mavjud.
Bunday o‘zgarishlar Xitoyning harbiy-siyosiy qarorlariga va geosiyosiy vaziyatga bevosita ta’sir ko‘rsatishi tabiiy. Barqarorlik va ichki ishonch bo‘lmasa, eng kuchli armiya ham zaiflashishi mumkin.
Shu sababli, Xitoydagi bu jarayonlar mintaqaviy xavfsizlikka qanday ta’sir ko‘rsatishini kuzatish muhim bo‘ladi.
