AQSh va Yevropa Ukraina xavfsizligi bo‘yicha kelishuvga erishdi

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Senatdagi tinglovda Qo‘shma Shtatlar va Yevropa Ittifoqi Ukraina uchun xavfsizlik kafolatlari bo‘yicha umumiy kelishuvga erishganini ma’lum qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, mavjud “kafolat paketi” ikki asosiy tayanchga tayanadi: Yevropaning cheklangan harbiy kontingenti va AQSh tomonidan qo‘shimcha xavfsizlik kafolati. Rubio bu borada aniq izoh berdi: Yevropa kontingenti asosan Fransiya va Britaniya qo‘shinlariga asoslanadi.

AQSh esa orqa fonda turib, umumiy xavfsizlikni ta’minlash vazifasini bajaradi. Ya’ni, Yevropa maydonda faol harakat qiladi, AQSh esa yordamchi rolni bajaradi.

Shuningdek, Rubio Yevropaning urushdan keyin Ukrainaga qo‘shin joylashtirish rejasiga qarshi emasligini bildirdi. Biroq u AQSh ko‘magi bo‘lmasdan bu reja amaliy va barqaror bo‘lishi qiyin ekanini ta’kidladi.

Davlat kotibining fikriga ko‘ra, muammo faqat Ukrainaga taalluqli emas, balki umumiy xavfsizlik tizimiga ham bog‘liq. Yevropa davlatlari hozircha AQSh yordamisiz to‘liq mustaqil harakat qila olmaydi.

Bunga sabab, so‘nggi o‘n yilliklarda mudofaa xarajatlariga yetarli darajada mablag‘ ajratilmaganidir. Rubio taqdim etayotgan modelga ko‘ra, Yevropa xavfsizlik mas’uliyatini ko‘proq o‘z zimmasiga olishi kerak.

Ammo Vashingtonning kafolatisiz bu model to‘liq ishonchli tizimga aylanishi dargumon. Endi asosiy savol shuki, ushbu kelishuv qanchalik aniq rejalashtiriladi: qanday qo‘shin, qaysi format, qancha muddat va qanday shartlar asosida amalga oshiriladi?

Bu masalalar kelgusida aniqlashtirilishi lozim.