Hindistonning yangi savdo strategiyasi: o‘sish va hamkorlik
Hindistonning so‘nggi erkin savdo shartnomalari (FTA) uning savdo siyosatidagi strategik o‘zgarishlarni aks ettiradi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Endilikda mamlakat iqtisodiy manfaatlar, logistika samaradorligi va mavjud savdo yo‘laklarini mustahkamlashga alohida e’tibor qaratmoqda. Bu yondashuv Hindistonning geosiyosiy maqsadlar yoki bozorga kirishdan ko‘ra, o‘zaro manfaatli hamkorlikni kuchaytirishga intilayotganini ko‘rsatadi.
So‘nggi yillarda Hindistonning erkin savdo shartnomalari bilan qamrab olingan mamlakatlar bilan savdo hajmi sezilarli darajada oshdi. Masalan, 2020-2021-yillar va 2024-2025-yillar oralig‘ida mazkur savdo hajmi 92 foizga o‘sgan.
Bu o‘sish Hindistonning umumiy global savdo hajmi o‘sishidan ikki baravar yuqori. Ayniqsa, yangi shartnomalar allaqachon mavjud bo‘lgan savdo yo‘laklarini kuchaytirish va rivojlantirishga xizmat qilmoqda.
Hindistonning Avstraliya, Yangi Zelandiya, Birlashgan Qirollik, Yevropa erkin savdo assotsiatsiyasi (EFTA), Birlashgan Arab Amirliklari va Ummon kabi mamlakatlar bilan imzolagan shartnomalari ushbu strategiyaning asosiy qismidir. Misol uchun, Hindiston va Avstraliya o‘rtasidagi savdo 96 foizga o‘sdi.
Avstraliya Hindistonga ko‘mir, minerallar va energiya resurslarini yetkazib beradi, Hindiston esa farmatsevtika, to‘qimachilik va qayta ishlangan neft mahsulotlarini eksport qiladi. Xuddi shunday, Yangi Zelandiya bilan savdo kichik bazadan boshlangan bo‘lsa-da, 50 foizga o‘sgan.
Birlashgan Qirollik bilan savdo esa 76 foizga kengaydi, bu esa Hindistonning rivojlangan bozorlarga kirish imkoniyatini yaxshilashga yordam berdi. Hindistonning EFTA bilan bitimi esa faqat tariflarni kamaytirishga emas, balki investitsiya va texnologik hamkorlikni kuchaytirishga qaratilgan.
BAA bilan imzolangan shartnoma ikki tomonlama savdoni 131 foizga oshirdi. Bu kelishuv logistika samaradorligi va iqtisodiy manfaatlarning uyg‘unligini namoyon etdi.
Ummon bilan imzolangan shartnoma esa energiya va oziq-ovqat mahsulotlari kabi asosiy sohalardagi savdoni 95 foizga oshirdi. Umuman olganda, Hindistonning yangi FTA strategiyasi pandemiyadan keyingi davrda savdo yo‘laklarini mustahkamlash, xavflarni kamaytirish va iqtisodiy o‘sishni tezlashtirishga qaratilgan.
Bu strategiya, kelgusi yillarda Hindistonning global savdodagi ulushini yana-da oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda. Savdo va investitsiyalarni rivojlantirishdagi bunday yondashuv Hindistonning iqtisodiy salohiyatini yanada mustahkamlaydi.
