Ispaniya o‘smirlar uchun ijtimoiy tarmoqlarni cheklamoqchi
Ispaniya hukumati 16 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklash yoki umuman taqiqlash masalasini ko‘rib chiqmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu haqda mamlakat bosh vaziri Pedro Sanches ochiq ma’lum qildi. Unga ko‘ra, platforma egalariga yoshni tekshirish tizimini joriy etish talabi qo‘yiladi.
Bu tizim orqali ijtimoiy tarmoqlarda akkaunt ochayotgan foydalanuvchining yoshi 16 dan katta yoki kichik ekanligi aniqlanishi kerak. Ushbu talab TikTok, Instagram va X kabi yirik platformalarga ham tegishli bo‘lishi mumkin.
Pedro Sanches Dubaydagi chiqishida ijtimoiy tarmoqlarni "raqamli Yovvoyi G‘arb"ga qiyoslab, ularda qonun-qoidalarga rioya etish pasaygani, nafrat va dezinformatsiya oson tarqalayotgani haqida gapirdi. U bolalarni bunday muhitda yolg‘iz qoldirish noto‘g‘ri ekanligini ta’kidladi.
Shuningdek, bu masalada nafaqat taqiq, balki mas’uliyat masalasi ham muhim ahamiyat kasb etishini qayd etdi. Ispaniya hukumati noqonuniy kontent va nafrat uyg‘otuvchi materiallar uchun ijtimoiy tarmoqlar rahbariyatini shaxsan javobgar qilishni ko‘zda tutuvchi qonun loyihasini ko‘rib chiqmoqchi.
Ya’ni mazkur masala faqat "post o‘chirildi" bilan cheklanmaydi, balki "bu uchun kim javobgar?" degan savol ham dolzarb bo‘ladi. Ispaniya bu borada yakka harakat qilmoqchi emas.
Pedro Sanches Yevropa Ittifoqi doirasida ijtimoiy tarmoqlarni tartibga solishda transchegaraviy hamkorlikni kuchaytirish maqsadida "Coalition of the Digitally Willing" koalitsiyasiga qo‘shilishini bildirdi. Dunyo miqyosida ham bu masala dolzarblashmoqda.
Masalan, Fransiya parlamentining quyi palatasi 15 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlash tashabbusini qo‘llab-quvvatladi. Agar bu rejalar qabul qilinsa, yangi qoidalar 2026 yilning 1 sentyabridan kuchga kirishi mumkin.
Avstraliya esa 2025 yilning 10 dekabridan 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun yosh cheklovi tizimini joriy qilib, bu borada namuna ko‘rsatdi. Asosiy savol shuki, bunday tizim qanday ishlaydi?
Yoshni tekshirish tizimi samarali bo‘lishi kerak, biroq u shaxsiy ma’lumotlarning xavfsizligini ham ta’minlashi lozim. Davlatlar bolalarni himoya qilish maqsadida texnologiya va qonunlarni muvozanatda ushlashga majbur bo‘ladi.
Kelgusi yillarda Yevropa ijtimoiy tarmoqlarni erkin hudud sifatida qabul qilishdan voz kechib, ularni qoidalar asosida boshqariladigan maydonlarga aylantirishi kutilmoqda. Bu esa, ayniqsa, bolalar xavfsizligi nuqtayi nazaridan ijobiy qadam bo‘lishi mumkin.
Internetda ham xavfsizlik choralarini kuchaytirish zarur.
