Yaqin Sharqdagi keskinlik neft narxini oshirdi
Yaqin Sharqdagi vaziyatning keskinlashishi neft bozorida sezilarli o‘zgarishlarga sabab bo‘ldi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Savdolar boshlanishida Brent markali neft narxi bir barrel uchun 80 dollardan oshib ketdi. Ba’zi vaqtlarda narx 82 dollardan ham yuqori bo‘lib, keyin yana 79 dollarga qaytdi.
Bu holat bozor ishtirokchilarida xavotir uyg‘otdi, ta’minotdagi muammolar va investorlar ehtiyoti kuchaydi. Reuters xabariga ko‘ra, Brent narxi 82,37 dollarga yetdi.
Ko‘pgina tahlilchilar bu o‘sishni vaqtinchalik deb hisoblamayapti. Citigroup mutaxassislari Brent narxi yaqin haftalarda 80–90 dollar oralig‘ida qolishi mumkinligini aytmoqda.
Bozor iqtisodiy signallardan ko‘ra geosiyosiy xavflar ta’sirida boshqarilmoqda. Mintaqadagi vaziyat yumshamasa, narxlar yanada oshishi mumkin.
Fors ko‘rfazidagi tashish yo‘llari va tanker harakatidagi muammolar bozor kayfiyatini yanada keskinlashtirmoqda. Ormuz bo‘g‘ozi atrofida harakat sekinlashgan, ayrim kompaniyalar yuk tashishni qayta ko‘rib chiqmoqda.
Wood Mackenzie va boshqa tahlilchilar, agar navigatsiya tezda tiklanmasa, neft narxi 100 dollardan oshishi mumkinligini ogohlantirmoqda. Ba’zi banklar va investitsiya uylari o‘z prognozlarini qayta ko‘rib chiqmoqda.
Morgan Stanley narxlar ko‘tarilishini va geosiyosiy xavflar ta’sirida qo‘shimcha qiymat saqlanib qolishini ta’kidladi. Bozor hozir nafaqat real ta’minot, balki urush xavfi uchun ham qo‘shimcha narx to‘lamoqda.
Neftdagi o‘zgarishlar energiya bozori bilan chegaralanmay, boshqa sohalarga ham ta’sir qilmoqda. Oltin kabi xavfsiz aktivlar qimmatlashdi, global aksiya bozorlari esa pasayib, keyin ba’zi yo‘qotishlarni qoplashga harakat qildi.
Sarmoya bozorida klassik holat kuzatilmoqda: xavf ortganda pul xavfsiz joy izlaydi, birjalar esa bosim ostida qolmoqda. Fors ko‘rfazida moliyaviy maydon ham bu holatdan chetda qolmadi.
Birlashgan Arab Amirliklari Dubay va Abu-Dabi fond bozorlari 2 va 3-mart kunlari yopilishini e’lon qildi. Rasmiylar vaziyatni kuzatayotgani va zarurat tug‘ilsa qo‘shimcha choralar ko‘rilishini aytdi.
Bu qaror mintaqadagi xavotirning jiddiyligini ko‘rsatmoqda. Xulosa qilib aytganda, urush nafaqat neft narxini ko‘tarmoqda, balki butun bozor psixologiyasini o‘zgartirmoqda.
Hozir barcha nigohlar mojaro qanchalik davom etishiga qaratilgan.
