AQSH Eron neftini nazorat qilishni maqsad qilmoqda

Vashingtonda rasmiylar Eron neftini nazorat qilish niyatida ekanliklarini ochiq aytmoqdalar. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Fox News telekanalida AQSH energetika ustunligi bo‘yicha milliy kengash rahbari Jarrod Agen bu borada qat’iy pozitsiya bildirgan. U Yaqin Sharqdagi mojaro neft narxlariga qanday ta’sir qilishi mumkinligi haqidagi savolga javob berib, Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi xavflarni kamaytirishga uringan.

AQSH Eronni neftdan keladigan daromaddan mahrum etishni va shu orqali muammoni hal qilishni maqsad qilmoqda. Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi vaziyat og‘irlashgani haqida xabarlar tarqalmoqda: tankerlar harakati pasaygan, xavf sug‘urta va logistika zanjirlarini qotirib qo‘yayotgani aytilmoqda.

Reuters agentligining xabariga ko‘ra, bu hafta bo‘g‘ozda tanker trafigi deyarli to‘xtab qolgan paytlar kuzatilgan va AQSH dengizdagi qo‘riqlash masalasini muhokama qilgan. Financial Times esa muammoning boshqa tomoniga e’tibor qaratadi: xavf oshgani sayin sug‘urta narxi oshadi, kemalar to‘xtaydi, yuklar yig‘ilib qoladi va bu bozorda narxlarga bosim qiladi.

Shu sababli AQSH Fors ko‘rfazi orqali yuk tashishni qayta tiklash uchun katta re-sug‘urta mexanizmi haqida gapirayotgani qayd etilgan. Mutaxassislar esa bir haqiqatni ta’kidlashmoqda: neft oqimlarini kim nazorat qilsa, mintaqadagi geosiyosat ham shunga qarab o‘zgaradi.

Fors ko‘rfazidan eksportdagi har qanday uzilish jahon energetika bozoriga, yoqilg‘i narxiga va logistikaga katta ta’sir qilishi mumkin. Vashingtonning "Eron neftini kesamiz" siyosati ikki tomonlama o‘yin: bir tomondan Tehronning daromadini qisqartirish, ikkinchi tomondan esa global narxlar oshib ketmasligini ta’minlash.

Eng katta savol esa shundaki, bu siyosatning narxi kimning cho‘ntagidan chiqadi: faqat Tehronnikidanmi yoki butun bozornikidanmi?