Rossiya Yevropaga neft va gaz yetkazib berishni tiklashga tayyor
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan buyon dunyo bozorida energiya tashuvchilari sohasida vaziyat keskin o‘zgardi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Xususan, Ho‘rmoz bo‘g‘ozi atrofidagi xavfsizlik muammolari va neft ta’minotiga qaratilgan tashvishlar fonida narxlar keskin oshdi. Bu holat ko‘plab davlatlarni energiya xavfsizligini birinchi o‘ringa qo‘yishga majbur qildi.
Aynan shunday nozik va muhim paytda Rossiya Yevropa mamlakatlariga neft va gaz yetkazib berish jarayonini qayta tiklashga tayyor ekanligini e’lon qildi. Rossiya prezidenti Vladimir Putin o‘tgan dushanba kuni, ya’ni 9 mart sanasida hukumat yig‘ilishida ushbu masalaga alohida e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, yetkazib berishni tiklashning asosiy va eng muhim sharti Moskva ustidan siyosiy bosim o‘tkazilmaydigan, uzoq muddatli va barqaror hamkorlik muhitining shakllanishidir. Kreml rahbari Eron tomonidan Ho‘rmoz bo‘g‘ozi bloklangani va neft bozorida keskin o‘zgarishlar kuzatilayotganini eslatib, Yevropa davlatlariga bevosita murojaat qildi.
Agar yevropalik kompaniyalar va xaridorlar yo‘nalishini o‘zgartirib, Rossiya bilan siyosiy holat ta’siridan xoli, barqaror va uzoq muddatli hamkorlikni ta’minlashga qaror qilsalar, Rossiya yuzini o‘girmasligi aytilmoqda. Prezident Putin Rossiyaning Yevropa bilan ishlashdan hech qachon voz kechmaganini ta’kidladi.
Biroq, Moskva uchun Yevropadan aniq va sodda signal kelishi kerak. Bu shuni anglatadiki, hamkorlikka haqiqatan tayyorlar va bu jarayon uzoqqa cho‘ziladimi, barqarorlik kafolatlanadimi yoki yo‘qmi?
Shu munosabat bilan Putin hukumatga aniq vazifa qo‘ydi. Rossiyaliklar Yevropaga neft va gaz yetkazib berish maqsadga muvofiq yoki yo‘qligini chuqur tahlil qilishi va Yevropa Ittifoqi namoyishkorona eshikni yopib qo‘yishi uchun kutib o‘tirmasligi kerak.
Hozirgi kunda Rossiya neftini asosan Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi davlatlar, shuningdek Vengriya va Slovakiyaga yetkazib berayotgani ma’lum. Bundan tashqari, neft narxlaridagi o‘zgarishlar ham diqqatga sazovor.
Bugungi kunda neftning bir barrel narxi to‘rt yil ichida birinchi marta yuz AQSH dollaridan oshdi. Narxlar ko‘tarilishi ortida G7 davlatlari moliya vazirlari neft zaxiralaridan foydalanish variantini muhokama qilgani ham yurtdoshlarimizga yetib keldi.
Eslatib o‘tish joizki, Rossiyaning Ukrainaga qarshi harbiy operatsiyasi boshlanganidan keyin Yevropa Ittifoqi sanksiyalar tufayli energiya yetkazib berishni bosqichma-bosqich qisqartirgan edi. Xulosa qilib aytganda, energiya bozorida vujudga kelgan keskinlik va narxlar oshishi Rossiyaning qaytish imkoniyatini yaratdi.
Biroq, bu jarayon siyosat aralashmasa va barqaror kelishuvga asoslangan bo‘lishi shart. Endi esa eng katta savol Yevropa davlatlarining oldida turibdi: ular ushbu taklifga qanday javob berishadi va kelajakda hamkorlikni davom ettirishlari mumkinmi?
