BMT birinchi oktyabrni Xalqaro qahva kuni deb e’lon qildi
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi birinchi oktyabr sanasini Xalqaro qahva kuni deb e’lon qilish haqidagi muhim rezolyutsiyani Nyu-York shahrida rasman ma’qulladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu hujjatni birgalikda Belarus, Qirg‘iziston, Turkmaniston va O‘zbekiston kabi o‘nlab davlatlar hammualliflik qilib tayyorlashgan. Rezolyutsiya matnida qahva yetishtirish va uning keyingi qayta ishlash jarayonlari dunyo iqtisodiyotida hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligi alohida qayd etilgan.
Qahva tarmog‘i ochlikka qarshi kurashish, qashshoqlikni kamaytirish, ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish hamda munosib mehnat sharoitlarini ta’minlash kabi Barqaror rivojlanish maqsadlariga bevosita xizmat qiladi. BMTga qarashli Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkilotining bosh direktori Syuy Dunyuy bu qarorning chuqur mazmunini shunday izohlaydiki, qahva oddiy ichimlikdan ko‘ra ancha katta ahamiyatga ega.
U don yetishtiriladigan maydonlardan tortib, inson qo‘lida tayyorlangan piyolagacha bo‘lgan butun dunyo savdosining ajralmas qismi hisoblanadi. Bu tarmoq millionlab fermer xo‘jaliklari uchun tirikchilik manbai bo‘lib xizmat qiladi va qishloq jamoalarini global bozorlar bilan bog‘lovchi muhim ko‘prik vazifasini o‘taydi.
Oxirgi o‘n yil davomida dunyo bo‘ylab aholi jon boshiga qahva iste’moli o‘rtacha yiliga bir yarim foizga yaqin oshib bormoqda. Hozirgi kunda qahva tarmog‘i taxminan yigirma besh million fermerga daromad keltirib turibdi.
Yetishtirish, qayta ishlash, logistika, qovurish va xizmat ko‘rsatish kabi jarayonlarning har bir bosqichida yangi ish o‘rinlari yaratilmoqda. Global qahva industriyasi har yili ikki yuz milliard dollardan ortiq daromad keltiradi.
O‘ttiz to‘rt milliard dollarlik eksport hajmi va yigirma besh milliard dollarlik ishlab chiqarish qiymati bilan qahva dunyodagi eng faol savdo qiladigan mahsulotlardan biri bo‘lib qolmoqda. 2024-yil natijalariga ko‘ra, eng yirik eksportchilar sifatida Braziliya va Vetnam yetakchilik qilgan bo‘lsa, eng katta importchilar Yevropa Ittifoqi va Amerika Qo‘shma Shtatlari bo‘lgan.
Qisqasi, BMTning bu qaroridan asosiy maqsad shunchaki bayram qilish emas, balki qahva ortida turgan og‘ir mehnatni, qishloq jamoalarini va adolatli qiymat zanjirini dunyoga ko‘rsatishdir. Har kuni ertalab ichiladigan bir piyola qahvaning ortida butun bir iqtisod tizimi va millionlab oilalarning hayoti bor ekanligi endi xalqaro darajada rasman tan olindi va e’tirof etildi.
Bu qaror qahva ishlab chiqaruvchi mamlakatlar uchun katta ahamiyatga ega bo‘lib, ularning kelajakdagi rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
