Stels samolyotlar Eron osmonida infraqizil sensorlar orqali aniqlandi
Zamonaviy harbiy aviatsiyada stels tushunchasi ko‘pincha noto‘g‘ri tushuniladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ko‘pchilik bu texnologiya samolyotni mutlaqo ko‘rinmas qiladi deb o‘ylaydi, ammo haqiqat boshqacha. Stels samolyotni to‘liq yo‘qotish emas, balki uni radarlardan kamroq sezilarli qilishdir.
Bu texnologiya samolyotning shakli va maxsus qoplamasi orqali radar to‘lqinlarini sochib yuboradi. Biroq, bu uning barcha sensorlardan xolis ekanligini anglatmaydi.
Eron osmonida sodir bo‘lgan voqea bu holatni yanada ochib berdi. U yerda F-35 qiruvchisi radarlar orqali emas, boshqa usullar bilan aniqlangan.
Mutaxassislar ta’kidlashicha, asosiy rol elektro-optik va infraqizil tizimlarga tegishli. Qiruvchi samolyotning dvigateli harakatlanayotganda juda yuqori harorat chiqaradi.
Infraqizil sensorlar aynan shu issiqlikni qayd etib, samolyotning joylashuvini aniqlashga yordam bergan. Bundan tashqari, samolyot uzoq vaqt parvoz qilganda uning korpusi ham qizib ketadi.
Natijada fyuzelyajdan chiqayotgan issiqlik izlari ham infraqizil qurilmalar orqali ko‘rinib turadi. Bu esa hatto stels texnologiyasiga ega samolyotlarni ham muayyan darajada sezilarli qiladi.
Shu sababli harbiy tahlilchilar fikricha, stels qiruvchilarga qarshi kurashishni istagan davlatlar aynan infraqizil va elektro-optik texnologiyalarini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratishi lozim. Biroq, bu yerda yana bir muhim jihat mavjud.
Infraqizil sensorlar samolyotni passiv tarzda aniqlashi mumkin, ammo to‘liq nazorat va nishonga olish jarayonida radar tizimlari hali ham muhim o‘rin tutadi. Demak, zamonaviy janglarda faqat bitta texnologiyaga tayanish yetarli emas.
Davlatlar o‘z mudofaa tizimlarini har tomonlama rivojlantirib, turli sensorlarni uyg‘unlashtirish orqali samarali natijaga erisha oladilar. Bu esa kelajakdagi harbiy muvozanatni belgilashda hal qiluvchi omil bo‘ladi.
