AQSH Eron masalasida o'zini qo'llab-quvvatlamagan ittifoqchilar ro'yxatini tuzmoqda

Amerika Qo‘shma Shtatlari ma’muriyati Eron bilan bog‘liq ixtilofda Vashington pozitsiyasini quvvatlamagan NATOga a’zo davlatlar ro‘yxatini shakllantirmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Nufuzli Politico nashrining o‘z manbalariga tayanib xabar berishicha, Oq uy ushbu mamlakatlarga nisbatan muayyan choralar ko‘rish imkoniyatlarini jiddiy ko‘rib chiqmoqda. Ma’lumotlarga ko‘ra, Amerika hukumati ittifoqchilarni o‘zaro hamkorlik darajasiga ko‘ra yaxshi va yomon toifalarga ajratuvchi maxsus hujjat tayyorlagan.

Mazkur hujjatda Shimoliy Atlantika alyansi a’zolarining tashkilot faoliyatiga qo‘shgan hissasi atroflicha tahlil qilinib, davlatlar turli darajalarga tasniflangan. Ushbu tashabbus alyans bosh kotibi Mark Ruttening aprel oyi boshida Vashingtonga amalga oshiradigan tashrifi arafasida ishlab chiqilgani e’tiborga molik.

Hujjatning to‘liq tafsilotlari hozircha jamoatchilikka oshkor etilmayotgan bo‘lsa-da, kutilayotgan choralar ancha keskin bo‘lishi taxmin qilinmoqda. Xususan, Vashington NATOni moliyalashtirish hajmini qisqartirish, Yevropa hududida joylashgan Amerika harbiy kontingentini kamaytirish yoki ularning joylashuvini o‘zgartirish kabi variantlarni ko‘rib chiqmoqda.

Bundan tashqari, hamkorlikni cheklash maqsadida qo‘shma harbiy mashg‘ulotlarni to‘xtatish hamda qurol-yarog‘ savdosi bo‘yicha kelishuvlarni qayta ko‘rib chiqish masalalari ham muhokama qilinmoqda. Bunday yondashuv ilk bor o‘tgan yilning oxirida AQSH mudofaa vaziri Pit Xegset tomonidan ilgari surilgan edi.

Uning fikricha, faol va sodiq ittifoqchilar qo‘shimcha imtiyozlarga ega bo‘lishi, o‘z majburiyatlarini bajarmagan davlatlar esa tegishli oqibatlarga duch kelishi lozim. AQSH prezidenti Donald Tramp ham NATO doirasidagi mavjud siyosatni tubdan qayta ko‘rib chiqish niyatida ekanini bir necha bor ta’kidlagan.

U ayrim ittifoqchi davlatlarning Eron bilan bog‘liq vaziyatda Vashingtonni yetarli darajada qo‘llab-quvvatlamayotganidan ochiqchasiga norozilik bildirgan. Tahlilchilarning qayd etishicha, so‘nggi vaqtlarda AQSH va alyansning boshqa a’zolari o‘rtasidagi kelishmovchiliklar tobora chuqurlashib bormoqda.

Ayniqsa, Grenlandiya masalasi hamda Yevropa davlatlarining harbiy yordam ko‘rsatish borasidagi sustkashligi Vashingtonning keskin e’tirozlariga sabab bo‘lmoqda. Mutaxassislar bunday qora ro‘yxatning paydo bo‘lishi tashkilot ichidagi birdamlikka putur yetkazishi va xalqaro munosabatlarda yangi keskinliklarni keltirib chiqarishi mumkinligidan xavotirda ekanliklarini bildirmoqdalar.