Oliy ta'lim muassasalari sun'iy intellekt inqilobiga tayyor emasligi ma'lum bo'ldi

Jahon ta’lim tizimi bugungi kunda tub burilish nuqtasida turibdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Lumina jamg‘armasi va Gallup tashkiloti tomonidan o‘tkazilgan so‘nggi tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, sun’iy intellekt texnologiyalari talabalar hayotiga shiddat bilan kirib kelgan. Biroq oliy ta’lim muassasalaridagi amaldagi tartib-qoidalar ushbu texnologik inqilobga yetarlicha moslashmagani jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda.

Tahlillarga ko‘ra, talabalarning yarmidan ko‘pi sun’iy intellekt xizmatlaridan muntazam ravishda foydalanib keladi. Ko‘pchilik uchun ushbu vositalar xuddi qidiruv tizimlari yoki hisoblagichlar kabi kundalik ehtiyojga aylanib ulgurgan.

Talabalar murakkab topshiriqlarni tushunishda, uy vazifalarini tekshirishda va yozma ishlarni tahrir qilishda aynan texnologik ko‘makchilarga tayanmoqda. Shuningdek, yangi g‘oyalar yaratish va ijodiy matnlar ustida ishlashda ham sun’iy intellektning o‘rni beqiyos bo‘lib qolyapti.

Tadqiqotda gender farqlari ham ko‘zga tashlanadi. Ma’lum bo‘lishicha, erkak talabalar ayollarga qaraganda ushbu texnologiyalarni ko‘proq va tez-tez ishlatadi.

Ayniqsa, axborot texnologiyalari, biznes va muhandislik yo‘nalishlarida tahsil olayotgan yoshlar orasida sun’iy intellektga bo‘lgan talab juda yuqori. Biroq tizimdagi eng katta to‘siq shundaki, ko‘plab universitetlar hali ham ushbu texnologiyani taqiqlashga yoki uning imkoniyatlarini e’tiborsiz qoldirishga urinmoqda.

Mutaxassislarning fikricha, sun’iy intellektni butunlay man etish samarasiz usuldir. Chunki dunyoning rivojlangan davlatlarida talabalarning mutlaq ko‘pchiligi baholash ishlarida allaqachon ushbu vositalardan foydalanmoqda.

Asosiy xavf shundaki, talabalarda mustaqil fikrlash o‘rniga tayyor vositalarga bog‘lanib qolish ko‘nikmasi shakllanib qolishi mumkin. Bu esa kelajakda mutaxassislarning haqiqiy bilim darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi tayin.

Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, universitetlar eskirgan usullardan voz kechib, yangi davr talablariga moslashishi shart. Talabalarga sun’iy intellektni taqiqlash emas, balki undan to‘g‘ri va odob-axloq qoidalariga rioya qilgan holda foydalanishni o‘rgatish lozim.

Bugungi kunning asosiy vazifasi – texnologik imkoniyatlarni tanqidiy fikrlash bilan uyg‘unlashtirgan holda ta’lim sifatini oshirishdan iboratdir. Faqat shundagina yangi avlod mutaxassislari zamonaviy dunyoda o‘z o‘rnini topa oladi.