Xitoylik o‘smir uy sharoitida haqiqiy aviatsiya dvigatelini yasadi
Xitoylik o‘smir o‘zining noyob iqtidori va muhandislik sohasidagi yutuqlari bilan butun dunyo e’tiborini qozonmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Atigi 14 yoshda bo‘lgan Che Tszingan ismli yigitcha oddiy uy sharoitida haqiqiy aviatsiya dvigatelini mustaqil ravishda yig‘ishga muvaffaq bo‘ldi. Bu haqda xalqaro nashrlar xabar tarqatib, yosh ixtirochining mehnatini yuqori baholamoqda.
Ma’lum qilinishicha, bolakayning aviatsiya sohasiga bo‘lgan qiziqishi juda erta, ya’ni bolalar bog‘chasi davridayoq uyg‘ongan. U dastlab oddiy qog‘ozlardan samolyot modellarini yasash bilan shug‘ullangan bo‘lsa, vaqt o‘tishi bilan bu mashg‘ulot jiddiy ilmiy izlanishlarga ulanib ketdi.
Ota-onasining so‘zlariga ko‘ra, o‘smir har kuni soatlab aerodinamika, muhandislik va boshqa texnik fanlarga oid kitoblarni mutolaa qilgan. Hatto boshlang‘ich sinflardayoq u matematik tahlil, loyihalash va maxsus kompyuter dasturlarida ishlash kabi murakkab bilimlarni mustaqil ravishda o‘zlashtira boshlagan.
Keyinchalik Che o‘z bilimlarini amaliyotda sinab ko‘rishga qaror qildi va shaxsiy reaktiv dvigatel yaratishni maqsad qildi. U tayyor chizmalardan foydalanish o‘rniga barcha ishlarni noldan boshlashni ma’qul ko‘rdi.
Yosh muhandis har bir detalni o‘zi ishlab chiqdi, ularning ikki va uch o‘lchamli modellarini yaratdi hamda havo oqimi, harorat va bosim kabi muhim ko‘rsatkichlarni aniq hisoblab chiqdi. O‘smir o‘z ish jarayonini ijtimoiy tarmoqlarda muntazam ravishda yoritib bordi va bu orqali ko‘plab insonlarning e’tiborini qozondi.
Foydalanuvchilar unga turli foydali maslahatlar berishdi, ayrim mutaxassislar esa murakkab detallarni maxsus printerlar yordamida tayyorlab berishda ko‘maklashishdi. Dvigatelning dastlabki nusxasini yaratish uchun qariyb sakkiz oy vaqt va taxminan 1200 dollar mablag‘ sarflandi.
Ota-onasi o‘g‘lining bu intilishini jiddiy qabul qilib, uni har tomonlama qo‘llab-quvvatladi. Garchi ilk sinov jarayoni konstruksiyadagi ayrim kamchiliklar sababli kutilganidek yakunlanmagan bo‘lsa-da, yosh ixtirochi ortga chekinmadi.
U hozirda qurilmaning yanada takomillashtirilgan variantini yaratish ustida ishlamoqda. Che Tszinganning fikricha, muvaffaqiyatsizlik bu yangi bilimlar olish yo‘lidagi muhim bosqichdir.
Bunday tajriba insonni yanada kuchli bo‘lishga va o‘z maqsadi sari qat’iyat bilan intilishga o‘rgatadi. Uning ushbu natijasi ko‘plab tengdoshlari uchun ilm-fan yo‘lida o‘ziga xos namuna bo‘lib xizmat qilmoqda.
