Maktablarda smartfonlardan foydalanishni taqiqlagan davlatlar soni keskin ortadi

So‘nggi yillarda jahon ta’lim tizimida jiddiy o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Xususan, maktablarda mobil telefonlardan foydalanishni cheklash siyosati tobora keng quloch yozmoqda. Olingan ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yilga borib bunday chora-tadbirlarni joriy etgan mamlakatlar soni deyarli ikki baravarga ko‘payishi kutilmoqda.

Bu ko‘rsatkich ta’lim sifatini oshirish yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanmoqda. YUNESKO tashkilotining ta’lim monitoringi bo‘yicha e’lon qilgan global hisobotida qayd etilishicha, bugungi kunda dunyo bo‘ylab ta’lim tizimlarining 58 foizi smartfonlardan foydalanishni qisman cheklagan yoki butunlay taqiqlagan.

Taqqoslash uchun aytish joizki, 2023-yilda ushbu ko‘rsatkich bor-yo‘g‘i 24 foizni tashkil etgan edi. Bunday keskin o‘sish qisqa vaqt ichida ko‘plab davlatlar o‘z ta’lim siyosatini qayta ko‘rib chiqqanidan dalolat beradi.

Soha mutaxassislari ushbu holatni bir qancha muhim omillar bilan izohlamoqda. Birinchi navbatda, o‘quvchilarning dars jarayonida diqqati bo‘linishi va mashg‘ulotlardan chalg‘ishi asosiy sabab sifatida ko‘rsatilmoqda.

Shuningdek, internetdagi turli tahdidlar, kiberbulling muammosi hamda ijtimoiy tarmoqlarning voyaga yetmaganlar ruhiyatiga salbiy ta’siri jiddiy xavotir uyg‘otmoqda. Ortiqcha ekran vaqti bolalarning nafaqat o‘qishiga, balki jismoniy salomatligiga ham zarar yetkazishi mumkinligi ta’kidlanmoqda.

Yaqin vaqt ichida Boliviya, Xorvatiya, Malta va Maldiv orollari kabi davlatlar milliy miqyosda bunday cheklovlarni joriy qildi. Ayrim mamlakatlarda esa ushbu masala qonunchilik darajasiga ko‘tarilib, maktab hududida smartfonlardan foydalanishni tartibga soluvchi qat’iy normalar ishlab chiqilmoqda.

Ekspertlarning fikricha, bunday choralar o‘quvchilar o‘rtasida jonli muloqotni tiklashga va darsdagi faollikni oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ba’zi mutaxassislar texnologiyalarni butunlay taqiqlashga qarshi chiqmoqda.

Ularning qarashicha, zamonaviy qurilmalarni hayotdan butkul chiqarib tashlash o‘rniga, o‘quvchilarda raqamli savodxonlikni oshirish va texnikadan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish lozim. Shunga qaramay, maktablarda smartfonlarga cheklov qo‘yish bugungi kunda dunyo miqyosidagi eng asosiy tendensiyalardan biri bo‘lib qolmoqda.

Kelajakda ushbu yo‘nalishdagi islohotlar yanada kengayishi kutilmoqda.