AQShda federal darajadagi o‘lim jazosiga qo‘yilgan moratoriy bekor qilindi
Amerika Qo‘shma Shtatlarida inson huquqlari va sud tizimida katta bahslarga sabab bo‘lgan muhim siyosiy o‘zgarish yuz berdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Jo Bayden prezidentligi davrida federal darajadagi qatllarga qo‘yilgan taqiq rasman o‘z kuchini yo‘qotdi. Mamlakat Adliya vazirligining ushbu shov-shuvli qarori va uning ortidan keladigan o‘zgarishlar tafsilotlari jamoatchilik e’tiborini tortmoqda.
Juma kuni AQSh Adliya vazirligi federal qatllarga qo‘yilgan moratoriy bekor qilinganini e’lon qildi. Idora bergan rasmiy bayonotga ko‘ra, hukumat qonuniy kuchga kirgan o‘lim hukmlarini ijro etish majburiyatini qayta tiklagan.
Bu qaror barcha apellyatsiya bosqichlaridan o‘tgan mahkumlar uchun jazo muqarrarligini anglatadi. Yangi tartibga ko‘ra, Donald Trampning birinchi prezidentlik muddatida qo‘llangan zaharli ineksiya tartibi qayta tiklandi.
Shuningdek, qatl qilish usullari ro‘yxatiga otib o‘ldirish kabi qo‘shimcha variantlar kiritildi va o‘lim jazosiga oid ishlarni ko‘rib chiqish jarayoni maksimal darajada tezlashtirildi. AQSh bosh prokurori vazifasini bajaruvchi Todd Blansh avvalgi ma’muriyatni keskin tanqid qilib, oliy jazodan voz kechishni xalqni himoya qilish bo‘yicha burchni bajarmaslik deb atadi.
Uning ta’kidlashicha, prezident Tramp rahbarligida Adliya vazirligi yana qonun ijrosini qat’iy ta’minlash va jinoyat qurbonlarini qo‘llab-quvvatlash yo‘liga qaytmoqda. Eslatib o‘tamiz, 2025-yil yanvarida Donald Tramp federal darajada o‘lim jazosini tiklash haqidagi farmonni imzolagan va shtatlarni kerakli tibbiy preparatlar bilan ta’minlash bo‘yicha topshiriq bergan edi.
Mazkur o‘zgarishlarning amaliy ifodasi sifatida 2025-yil 7-mart kuni AQShda so‘nggi o‘n besh yil ichida birinchi marta mahkum otib o‘ldirildi. Oltmish yetti yoshli Bred Kit Sigmon 2001-yilda sodir etgan vahshiyona qotilligi, ya’ni sobiq sevgilisining ota-onasini beysbol tayog‘i bilan o‘ldirgani uchun qonun oldida javob berdi.
Sigmonning o‘zi elektr stuli yoki ineksiyadan ko‘ra otib o‘ldirilishni afzal ko‘rgan. Guvohlarning so‘zlariga ko‘ra, hukm maxsus xonada ijro etilgan bo‘lib, ijrochilar devordagi tirqishlar orqali o‘q uzgan.
Bu esa ularni mahkum va guvohlar uchun ko‘rinmas qilgan. Ushbu qat’iy choralar mamlakatda jinoyatchilikning kamayishiga xizmat qiladimi yoki yo‘qmi, hozircha noma’lum.
Biroq hukumatning bunday qat’iyati jamiyatda turli munosabatlarni keltirib chiqarmoqda. Dunyo siyosati va qonunchiligidagi eng muhim yangiliklarni bizning sahifalarimizda kuzatishda davom eting.
Sizningcha, o‘lim jazosining qayta tiklanishi va otib o‘ldirish kabi usullarning qo‘llanilishi bugungi kun talabimi? Matbuotda bu boradagi muhokamalar hali uzoq davom etishi kutilmoqda.
