Hindistonda yo'lbars qo'riqxonalarida smartfonlardan foydalanish taqiqlab qo'yildi
Yovvoyi tabiat bagrida unutilmas lahzalarni muhrlash istagi baʼzan nafaqat inson, balki hayvonlar hayoti uchun ham jiddiy xavf tugdirmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Hindiston hukumati sayyohlarning masʼuliyatsizligi sababli keskin choralarga qoʻl urdi. Endilikda yoʻlbars qoʻriqxonalarida smartfonlardan foydalanish taqiqlandi.
Quyida safari bogʻlaridagi yangi cheklovlar va ularning sabablari haqida batafsil soʻz yuritiladi. Smartfonlar bugungi kunda tabiat qoʻynida haqiqiy xavf manbaiga aylandi.
2025-yilning noyabr oyida Hindiston Oliy sudi tarixiy qaror qabul qildi. Unga koʻra, yoʻlbars qoʻriqxonalariga sayohat qiluvchilar safari vaqtida telefon ishlata olmaydilar.
Bunga dam oluvchilarning hayvonlarni suratga olishga haddan tashqari berilib ketishi asosiy sabab boʻldi. Bunday harakatlar nafaqat insonlar va yoʻlboshlovchilarni xavf ostida qoldirmoqda, balki yovvoyi hayvonlarda kuchli ruhiy zoʻriqishni yuzaga keltirmoqda.
Rajastxan shtatidagi Ranthambor bogʻida yuz bergan voqea ushbu qarorning qanchalik toʻgʻri ekanini isbotladi. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videoda bir nechta safari mashinalari yoʻlbarsni qurshovga olib, uning yoʻlini toʻsib qoʻygani aks etgan.
Qoʻrqib ketgan va qamalda qolgan hayvon sayyohlarning kameralari qarshisida qayerga borishini bilmay hayron qolgan. Afsuski, bunday holatlar Hindistonda oddiy holga aylanib qolgan edi.
Mutaxassislarning taʼkidlashicha, sayyohlarning suratga olish ishtiyoqi achinarli oqibatlarga olib kelmoqda. Masalan, sayyohlar ehtiyotsizlik qilib telefonlarini tushirib yubormoqda, yoʻlboshlovchilar esa qurilmani olish uchun yoʻlbarslar yaqinida mashinadan tushishga majbur boʻlmoqda.
Hatto onasi suratga tushish bilan ovora boʻlgan paytda yosh bola mashinadan yiqilib tushgan holatlar ham qayd etilgan. Vaholanki, oʻsha vaqtda yirtqich hayvon atigi bir necha qadam masofada boʻlgan.
Hindiston dunyodagi Bengal yoʻlbarslarining asosiy qismiga mezbonlik qiladi. Bu yerda 3600 boshdan ortiq yoʻlbars mavjud boʻlib, bu dunyo miqyosidagi koʻrsatkichning 75 foizini tashkil etadi.
2010-yildan buyon ularning soni ikki baravar koʻpaygan boʻlsa-da, mazkur tur hamon yoʻqolish xavfi ostida qolmoqda. Shu bilan birga, safari turizmining ommalashuvi insonlar oʻlimiga ham sabab boʻlyapti.
Soʻnggi besh yil ichida yoʻlbarslar hujumi natijasida 418 kishi hayotdan koʻz yumgan. Tabiatni muhofaza qilish borasidagi bunday qatʼiy choralar faqat Hindiston bilan cheklanib qolmayapti.
Keniya davlatida antilopalarning koʻchishiga xalaqit bergan sayyohlar uchun jazolar kuchaytirildi. Shpitsbergan orollarida esa oq ayiqlarga 300 metrdan yaqinroq kelish qatʼiyan man etildi.
Endilikda Hindistondagi qoʻriqxonalarga kirishdan oldin sayyohlar telefonlarini maxsus joylarda qoldirishga majbur boʻladilar. Bu choralar tabiat muvozanatini saqlash va insonlar xavfsizligini taʼminlash yoʻlidagi muhim qadamdir.
