Tramp Eron bilan muzokaralar uchun Islomoboddagi diplomatik missiyani to'xtatdi
Yaqin Sharqdagi siyosiy taranglik yangi va yanada murakkab pallaga kirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
AQSH prezidenti Donald Tramp Eron rasmiylarining qatʼiy talablarni bajarishdan bosh tortgani sababli Islomobod shahrida rejalashtirilgan muhim diplomatik missiyani toʻxtatishga buyruq berdi. Ushbu qaror jahon siyosatidagi navbatdagi keskin burilish boʻlib, uning ortida jiddiy geosiyosiy sabablar va manfaatlar toʻqnashuvi yotibdi.
Dastlabki rejalarga koʻra, Vashington maʼmuriyati Tehron bilan muloqot oʻrnatish va mavjud ziddiyatlarni yumshatish maqsadida Pokiston poytaxtiga maxsus vakil Stiv Uitkoff hamda prezidentning maslahatchisi Jared Kushnerni yuborishi kerak edi. Islomobod hukumati vositachiligida oʻtishi kutilgan ushbu uchrashuv mintaqada tinchlik oʻrnatish yoʻlidagi muhim qadam sifatida baholanayotgan edi.
Biroq Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Araqchi Pokiston rahbariyati bilan uchrashuvdan soʻng, Amerikaning haddan tashqari yuqori talablariga aslo boʻysunmasligini keskin ohangda bildirib, muzokaralar maydonini tark etdi. Amerika yetakchisi Donald Tramp ushbu vaziyatga nisbatan oʻzining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasi orqali munosabat bildirib, Eron rahbariyatining pozitsiyasini qattiq tanqid ostiga oldi.
Uning fikricha, hozirda Tehron siyosiy doiralarida ichki tartibsizliklar hukm surmoqda va davlatda yakuniy qarorni kim qabul qilishi tushunarsiz boʻlib qolmoqda. Tramp diplomatik safar uchun juda koʻp vaqt va kuch sarflanganini, biroq Eron tomoni muloqotga tayyor emasligini taʼkidladi.
AQSH prezidenti oʻz bayonotida barcha ustunliklar Vashington tomonida ekanini va agar Eron haqiqatdan ham kelishishni istasa, shunchaki telefon orqali bogʻlanishi kifoya ekanini qayd etdi. Hozirgi vaqtda ikki davlat oʻrtasida fevral oyi oxirida boshlangan toʻqnashuvlardan soʻng qisqa muddatli sulh amal qilmoqda.
Shunga qaramay, mintaqadagi harbiy va iqtisodiy vaziyat hamon xavotirli boʻlib qolmoqda. Ayniqsa, dunyo neft tashish zanjirining beshdan bir qismi oʻtadigan Hoʻrmuz boʻgʻozidagi xavfsizlik masalasi global energiya bozoriga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatmoqda.
Shu bilan birga, Isroil va Livan oʻrtasidagi qurolli toʻqnashuvlar ham vaziyatni yanada ogʻirlashtirmoqda. Eron tomoni har qanday jiddiy muzokaralardan oldin ushbu hujumlarni butunlay toʻxtatishni shart qilib qoʻygan.
AQSH mudofaa vazirligi vakillarining soʻzlariga koʻra, agar Eron oʻzining yadroviy dasturlari borasidagi niyatlaridan voz kechsa, oʻzaro manfaatli kelishuvlarga erishish imkoniyati hamon mavjud. Ammo hozircha har ikki tomon ham oʻz pozitsiyasidan qaytish niyatida emasligi koʻrinib turibdi.
Kelajakda ushbu siyosiy qarama-qarshiliklar jahon iqtisodiyoti va xalqaro xavfsizlik tizimiga qanday taʼsir koʻrsatishi koʻp jihatdan tomonlarning diplomatik moslanuvchanligiga bogʻliq boʻladi. Dunyo hamjamiyati esa ushbu jarayonlarni diqqat bilan kuzatishda davom etmoqda.
