Tramp Eron bilan muzokaralar uchun Islomoboddagi diplomatik missiyani to‘xtatdi

Yaqin Sharqdagi siyosiy taranglik yangi va yanada murakkab pallaga kirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

AQSH prezidenti Donald Tramp Eron rasmiylarining qat’iy talablarni bajarishdan bosh tortgani sababli Islomobod shahrida rejalashtirilgan muhim diplomatik missiyani to‘xtatishga buyruq berdi. Ushbu qaror jahon siyosatidagi navbatdagi keskin burilish bo‘lib, uning ortida jiddiy geosiyosiy sabablar va manfaatlar to‘qnashuvi yotibdi.

Dastlabki rejalarga ko‘ra, Vashington ma’muriyati Tehron bilan muloqot o‘rnatish va mavjud ziddiyatlarni yumshatish maqsadida Pokiston poytaxtiga maxsus vakil Stiv Uitkoff hamda prezidentning maslahatchisi Jared Kushnerni yuborishi kerak edi. Islomobod hukumati vositachiligida o‘tishi kutilgan ushbu uchrashuv mintaqada tinchlik o‘rnatish yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanayotgan edi.

Biroq Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Araqchi Pokiston rahbariyati bilan uchrashuvdan so‘ng, Amerikaning haddan tashqari yuqori talablariga aslo bo‘ysunmasligini keskin ohangda bildirib, muzokaralar maydonini tark etdi. Amerika yetakchisi Donald Tramp ushbu vaziyatga nisbatan o‘zining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasi orqali munosabat bildirib, Eron rahbariyatining pozitsiyasini qattiq tanqid ostiga oldi.

Uning fikricha, hozirda Tehron siyosiy doiralarida ichki tartibsizliklar hukm surmoqda va davlatda yakuniy qarorni kim qabul qilishi tushunarsiz bo‘lib qolmoqda. Tramp diplomatik safar uchun juda ko‘p vaqt va kuch sarflanganini, biroq Eron tomoni muloqotga tayyor emasligini ta’kidladi.

AQSH prezidenti o‘z bayonotida barcha ustunliklar Vashington tomonida ekanini va agar Eron haqiqatdan ham kelishishni istasa, shunchaki telefon orqali bog‘lanishi kifoya ekanini qayd etdi. Hozirgi vaqtda ikki davlat o‘rtasida fevral oyi oxirida boshlangan to‘qnashuvlardan so‘ng qisqa muddatli sulh amal qilmoqda.

Shunga qaramay, mintaqadagi harbiy va iqtisodiy vaziyat hamon xavotirli bo‘lib qolmoqda. Ayniqsa, dunyo neft tashish zanjirining beshdan bir qismi o‘tadigan Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi xavfsizlik masalasi global energiya bozoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatmoqda.

Shu bilan birga, Isroil va Livan o‘rtasidagi qurolli to‘qnashuvlar ham vaziyatni yanada og‘irlashtirmoqda. Eron tomoni har qanday jiddiy muzokaralardan oldin ushbu hujumlarni butunlay to‘xtatishni shart qilib qo‘ygan.

AQSH mudofaa vazirligi vakillarining so‘zlariga ko‘ra, agar Eron o‘zining yadroviy dasturlari borasidagi niyatlaridan voz kechsa, o‘zaro manfaatli kelishuvlarga erishish imkoniyati hamon mavjud. Ammo hozircha har ikki tomon ham o‘z pozitsiyasidan qaytish niyatida emasligi ko‘rinib turibdi.

Kelajakda ushbu siyosiy qarama-qarshiliklar jahon iqtisodiyoti va xalqaro xavfsizlik tizimiga qanday ta’sir ko‘rsatishi ko‘p jihatdan tomonlarning diplomatik moslanuvchanligiga bog‘liq bo‘ladi. Dunyo hamjamiyati esa ushbu jarayonlarni diqqat bilan kuzatishda davom etmoqda.