Ruminiyada ayollarga nisbatan zo‘ravonlik uchun jazo choralari keskinlashtirildi
Ruminiyada xotin-qizlarga nisbatan sodir etilayotgan zo‘ravonlik holatlariga chek qo‘yish borasida ulkan qadam tashlandi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mamlakat prezidenti Nikushor Dan femitsidga qarshi kurashishni ko‘zda tutuvchi yangi qonunni imzoladi. Mazkur hujjatning rasman kuchga kirishi bilan ayollarni jinsi sababli qasddan o‘ldirish holatlari endilikda gender zo‘ravonligining alohida va og‘ir turi sifatida baholanadi.
Bu o‘zgarish mamlakat huquqiy tizimida ayollar huquqlarini himoya qilishning yangi bosqichini boshlab berdi. Ilgari bunday jinoyatlar umumiy qotillik moddalari asosida ko‘rib chiqilar va ularga nisbatan jazo choralari ham shunga muvofiq belgilanar edi.
Yangi qabul qilingan qonun esa ushbu turdagi jinoyatlar uchun jazoni sezilarli darajada keskinlashtirdi. Endilikda ayollarni qasddan hayotdan mahrum etgan shaxslar 15 yildan 25 yilgacha bo‘lgan muddatga qamalishi yoki butun umrga ozodlikdan mahrum etilishi mumkin.
Bu choralar jamiyatda ayollarga nisbatan tajovuzkorlikning oldini olishga xizmat qiladi. Prezident o‘z chiqishida ushbu muammoning naqadar jiddiy ekaniga to‘xtalib o‘tdi.
Uning ta’kidlashicha, ayollarga nisbatan zo‘ravonlik inson sha’nini tahqirlovchi eng og‘ir holatlardan biri bo‘lib, uzoq vaqt davomida ushbu masalaga yetarlicha e’tibor qaratilmagan edi. Davlat rahbari yangi qonun jamiyatda adolatni qaror toptirishga yordam berishini qayd etdi.
Qonunni ishlab chiqqan mutaxassislar o‘z tashabbuslarini aniq dalillar va raqamlar bilan asoslab berdilar. Tahlillarga ko‘ra, 2025-yilning dastlabki sakkiz oyi davomida Ruminiyada oilaviy zo‘ravonlik oqibatida 33 ta qotillik yuz bergan.
Achinarlisi shundaki, ushbu jinoyat qurbonlarining 69 foizini aynan ayollar tashkil etgan. Statistik ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, mamlakatda har oyda o‘rtacha uch nafar ayol o‘z yaqinlari yoki turmush o‘rtog‘i tomonidan o‘ldirilgan.
Mazkur qonun loyihasi 2025-yilning oktyabr oyida parlament muhokamasiga kiritilgan edi. Hujjatni deputatlarning mutlaq ko‘pchiligi, ya’ni 270 dan ortiq xalq vakili bir ovozdan qo‘llab-quvvatladi.
Huquqshunoslar va inson huquqlari himoyachilarining fikricha, femitsid tushunchasining qonunchilikda alohida mustahkamlanishi huquqni muhofaza qilish organlariga jinoyat sodir etilishidan avvalroq vaziyatga aralashish va mudhish voqealarning oldini olish imkoniyatini beradi. Shu tariqa, Ruminiya ham Xorvatiya, Italiya, Belgiya, Kipr va Malta kabi davlatlar safiga qo‘shildi.
Ushbu Yevropa mamlakatlarida ham femitsid alohida jinoyat turi sifatida tan olingan. Xulosa qilib aytganda, yangi qonun shunchaki qog‘ozdagi o‘zgarish emas, balki jamiyat uchun muhim ogohlantirishdir.
Endilikda ayollarga nisbatan har qanday zo‘ravonlik oddiy oilaviy kelishmovchilik emas, balki qat’iy jazolanadigan og‘ir jinoyat deb qaraladi.
