Ruminiyada ayollarga nisbatan zo'ravonlik uchun jazo choralari keskinlashtirildi
Ruminiyada xotin-qizlarga nisbatan sodir etilayotgan zoʻravonlik holatlariga chek qoʻyish borasida ulkan qadam tashlandi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mamlakat prezidenti Nikushor Dan femitsidga qarshi kurashishni koʻzda tutuvchi yangi qonunni imzoladi. Mazkur hujjatning rasman kuchga kirishi bilan ayollarni jinsi sababli qasddan oʻldirish holatlari endilikda gender zoʻravonligining alohida va ogʻir turi sifatida baholanadi.
Bu oʻzgarish mamlakat huquqiy tizimida ayollar huquqlarini himoya qilishning yangi bosqichini boshlab berdi. Ilgari bunday jinoyatlar umumiy qotillik moddalari asosida koʻrib chiqilar va ularga nisbatan jazo choralari ham shunga muvofiq belgilanar edi.
Yangi qabul qilingan qonun esa ushbu turdagi jinoyatlar uchun jazoni sezilarli darajada keskinlashtirdi. Endilikda ayollarni qasddan hayotdan mahrum etgan shaxslar 15 yildan 25 yilgacha boʻlgan muddatga qamalishi yoki butun umrga ozodlikdan mahrum etilishi mumkin.
Bu choralar jamiyatda ayollarga nisbatan tajovuzkorlikning oldini olishga xizmat qiladi. Prezident oʻz chiqishida ushbu muammoning naqadar jiddiy ekaniga toʻxtalib oʻtdi.
Uning taʼkidlashicha, ayollarga nisbatan zoʻravonlik inson shaʼnini tahqirlovchi eng ogʻir holatlardan biri boʻlib, uzoq vaqt davomida ushbu masalaga yetarlicha eʼtibor qaratilmagan edi. Davlat rahbari yangi qonun jamiyatda adolatni qaror toptirishga yordam berishini qayd etdi.
Qonunni ishlab chiqqan mutaxassislar oʻz tashabbuslarini aniq dalillar va raqamlar bilan asoslab berdilar. Tahlillarga koʻra, 2025-yilning dastlabki sakkiz oyi davomida Ruminiyada oilaviy zoʻravonlik oqibatida 33 ta qotillik yuz bergan.
Achinarlisi shundaki, ushbu jinoyat qurbonlarining 69 foizini aynan ayollar tashkil etgan. Statistik maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, mamlakatda har oyda oʻrtacha uch nafar ayol oʻz yaqinlari yoki turmush oʻrtogʻi tomonidan oʻldirilgan.
Mazkur qonun loyihasi 2025-yilning oktyabr oyida parlament muhokamasiga kiritilgan edi. Hujjatni deputatlarning mutlaq koʻpchiligi, yaʼni 270 dan ortiq xalq vakili bir ovozdan qoʻllab-quvvatladi.
Huquqshunoslar va inson huquqlari himoyachilarining fikricha, femitsid tushunchasining qonunchilikda alohida mustahkamlanishi huquqni muhofaza qilish organlariga jinoyat sodir etilishidan avvalroq vaziyatga aralashish va mudhish voqealarning oldini olish imkoniyatini beradi. Shu tariqa, Ruminiya ham Xorvatiya, Italiya, Belgiya, Kipr va Malta kabi davlatlar safiga qoʻshildi.
Ushbu Yevropa mamlakatlarida ham femitsid alohida jinoyat turi sifatida tan olingan. Xulosa qilib aytganda, yangi qonun shunchaki qogʻozdagi oʻzgarish emas, balki jamiyat uchun muhim ogohlantirishdir.
Endilikda ayollarga nisbatan har qanday zoʻravonlik oddiy oilaviy kelishmovchilik emas, balki qatʼiy jazolanadigan ogʻir jinoyat deb qaraladi.
