Ozarbayjonda Stalin saqlangan tarixiy Zindon qal’asi qayta ta’mirlanmoqda
Ozarbayjonning Lenkoran shahrida joylashgan va tarixiy ahamiyatga ega bo‘lgan noyob me’moriy obida — Zindon qal’asini qayta ta’mirlash ishlari boshlandi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu inshoot o‘z vaqtida sobiq ittifoq rahbari Iosif Stalin saqlangan joy sifatida ham mashhurdir. Mazkur rekonstruksiya jarayonlari haqidagi ma’lumotlar Ozarbayjonning nufuzli nashrlari tomonidan e’lon qilindi.
Hozirgi vaqtda amalga oshirilayotgan ta’mirlash ishlari mamlakat Madaniyat vazirligi buyurtmasiga asosan olib borilmoqda. Madaniy meros ob’ektlarini muhofaza qilish, rivojlantirish va tiklash bo‘yicha davlat xizmati mutaxassislari barcha jarayonlarni qat’iy nazorat ostiga olgan.
Binoni qayta tiklashga bir necha yil avval uning tom qismi qulab tushgani va inshootning umumiy holati yomonlashgani asosiy sabab bo‘ldi. Qal’aning tarixiy ko‘rinishini saqlab qolish va uni kelajak avlodga yetkazish mutaxassislarning asosiy vazifasidir.
Ushbu tarixiy majmua o‘zining ulkan o‘lchamlari bilan ajralib turadi. Qal’aning balandligi yigirma metrni, aylanasi bo‘ylab diametri esa yetmish ikki metrni tashkil etadi.
Inshoot uzoq yillar davomida turli maqsadlarda ishlatilgan. Xususan, 1869-yildan 1959-yilgacha u qamoqxona vazifasini o‘tagan va xalq orasida aynan Zindon qal’asi nomi bilan tanilgan.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, o‘tgan asrning boshlarida Iosif Stalin aynan shu yerda saqlangan. U davlat mablag‘larini tashiyotgan poyezdga hujum qilish va talonchilikda ayblanib hibsga olingan edi.
Biroq ma’lum vaqt o‘tgach, Stalin o‘z safdoshlari ko‘magida qamoqxonadan qochishga muvaffaq bo‘lgan. Qamoqxona binosi o‘sha paytda bir yuz qirq kishiga mo‘ljallangan bo‘lishiga qaramay, unda uch yuzdan ortiq mahbus saqlangani aytiladi.
Qal’aning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri shundaki, mahbuslar u yerga maxsus yerosti yo‘li orqali olib kirilgan. Ammo vaqt o‘tishi va yerosti suvlari sathi ko‘tarilishi natijasida mazkur yo‘lak yaroqsiz holga kelib, ko‘milib ketgan.
Shuningdek, binoning keyingi taqdiri ham qiziqarli kechgan. O‘tgan asrning yetmishinchi-to‘qsoninchi yillari oralig‘ida ushbu tarixiy inshootdan tikuvchilik fabrikasi sifatida foydalanilgan.
Endilikda qal’a to‘liq ta’mirlanib, sayyohlar va tarix ixlosmandlari uchun ochiq maskanga aylantirilishi kutilmoqda.
