Ho‘rmuz bo‘g‘ozida neft tankeriga qilingan hujum keskinlikni oshirdi
Yaqin Sharq mintaqasida, xususan, strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofida geosiyosiy vaziyat yanada murakkablashib bormoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Birlashgan Arab Amirliklariga tegishli neft tashuvchi tankerning dronlar yordamida nishonga olinishi va Amerika Qo‘shma Shtatlari harbiy kemasi bilan bog‘liq hodisalar xalqaro hamjamiyatda jiddiy xavotir uyg‘otmoqda. Ushbu hududdagi keskinlik nafaqat mintaqaviy barqarorlikka, balki butun dunyo xavfsizligiga ham tahdid solishi mumkin.
Ho‘rmuz bo‘g‘ozida sodir bo‘lgan so‘nggi voqealar xalqaro dengiz qatnovi xavfsizligini so‘roq ostiga qo‘ydi. Birlashgan Arab Amirliklarining milliy neft kompaniyasiga qarashli tankerga ikkita uchuvchisiz uchish apparati orqali hujum uyushtirildi.
Amirliklar Tashqi ishlar vazirligi tomonidan berilgan rasmiy bayonotga ko‘ra, hujum oqibatida kema xodimlari orasida qurbonlar va jarohatlanganlar qayd etilmagan. Shunga qaramay, rasmiy Abu-Dabi ushbu harakatni xalqaro huquq me’yorlarini va dengizda erkin harakatlanish tamoyillarini ochiqchasiga buzish deb baholadi.
BAA tomoni Eronni tijorat kemalariga nisbatan tajovuzkor harakatlarda hamda jahon energetika xavfsizligiga rahna solishda ayblamoqda. Shu bilan birga, mintaqadagi kuchlar nisbati va harakatlanish tartibi bo‘yicha qarama-qarshi ma’lumotlar tarqalmoqda.
Eronga aloqador manbalar endilikda Amerika Qo‘shma Shtatlari harbiy kemalarining bo‘g‘oz orqali o‘tishi butunlay taqiqlanishini, boshqa xorijiy davlatlarning kemalari esa faqat Eron qurolli kuchlarining maxsus ruxsati bilan harakatlanishi mumkinligini da’vo qilmoqda. Tehron axborot vositalari Jask shahri yaqinida AQSH harbiy kemasiga raketa zarbalari berilgani haqida xabar tarqatdi.
Biroq AQSH Markaziy qo‘mondonligi bu ma’lumotlarni asossiz deb atab, o‘z kemalariga hech qanday zarar yetmaganini va ular belgilangan vazifalarni bajarishda davom etayotganini bildirdi. Hozirgi vaqtda BAA hukumati va boshqa xalqaro hamkorlar Tehronni ziddiyatni kuchaytirmaslikka va muhim savdo yo‘li hisoblangan Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kemalar qatnovini cheklamaslikka chaqirmoqda.
Mazkur hududdagi har qanday beqarorlik dunyo bo‘ylab neft narxining ko‘tarilishiga va iqtisodiy aloqalarning uzilishiga olib kelishi mumkin. Ekspertlarning fikricha, tomonlar o‘rtasidagi bu kabi to‘qnashuvlar diplomatiya yo‘li bilan hal etilmasa, vaziyat yanada og‘irlashishi va keng ko‘lamli mojaroga aylanib ketishi xavfi mavjud.
Dunyo hamjamiyati hozirda ushbu strategik suv yo‘lidagi voqealar rivojini diqqat bilan kuzatib bormoqda.
