Putin va Si Szinpin gaz quvuri bo‘yicha kelishuvga erishmadi
Rossiya Prezidenti Vladimir Putinning Ukrainada harbiy harakatlar boshlanganidan buyon beshinchi, umumiy siyosiy faoliyati davomida esa yigirma beshinchi marotaba Xitoyga uyushtirgan rasmiy tashrifi yakuniga yetdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu oliy darajadagi uchrashuv ko‘plab geosiyosiy va iqtisodiy masalalarga oydinlik kiritgan bo‘lsa-da, Moskva uchun hayotiy zarur hisoblangan Sibir qudrati ikki gaz quvurini barpo etish bo‘yicha uzoq kutilgan yakuniy kelishuvga erishilmadi. Rossiya gazini Xitoy bozoriga yetkazib berish hajmini yiliga yuz milliard kub metrgacha oshirishni ko‘zda tutuvchi ushbu yirik loyiha o‘n yildan ortiq vaqtdan beri ikki davlat o‘rtasida muhokama qilib kelinmoqda.
Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov Putin va Xitoy rahbari Si Szinpin o‘rtasidagi yopiq muzokaralar yakunida loyiha bo‘yicha hali ham kelishilmagan masalalar qolayotganini tan oldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ayni paytda ba’zi bir o‘ta nozik jihatlarni to‘liq hal qilish talab etiladi.
Kelajakda quriladigan gaz quvurining asosiy texnik ko‘rsatkichlari va uning o‘tadigan yo‘nalishi bo‘yicha umumiy to‘xtamga kelingan bo‘lsa-da, loyihani amalda hayotga tatbiq etish muddatlari bo‘yicha hali ham qat’iy va aniq bitim mavjud emas. Rossiya rahbari o‘zi bilan Pekinga o‘ta salmoqli rasmiy delegatsiyani olib borgan edi.
Ularning safida besh nafar hukumat rahbari o‘rinbosari, sakkiz nafar vazir hamda Rossiya iqtisodiyotining asosiy tayanchlari hisoblangan yirik davlat korporatsiyalarining rahbarlari bor edi. Muzokaralar davomida Rossiya yetakchisi ikki mamlakat hamkorligining cheksiz istiqbollari haqida gapirib, Pekinga neft, ko‘mir va tabiiy gazni hech qanday uzilishlarsiz eksport qilishga va’da berdi.
Uchrashuv yakunida ikki davlat rasmiylari o‘rtasida turli sohalarga oid jami qirqta muhim hujjat imzolandi. Biroq e’lon qilingan ushbu ro‘yxat sinchiklab o‘rganilganda, ularning birortasida ham yangi gaz quvuri qurilishi yoki neft-gaz tarmog‘idagi yangi strategik sheriklik ko‘zda tutilmagani ma’lum bo‘ldi.
Bu holat Xitoy tomonining gaz narxi yoki loyiha shartlari bo‘yicha hali ham qat’iy pozitsiyada turganidan dalolat beradi. Hozirgi kunda Xitoy Rossiyadan har yili o‘ttiz sakkiz milliard kub metr tabiiy gaz sotib olmoqda.
Bu ko‘rsatkich Yevropa bozorini yo‘qotgan Rossiya gaz eksportining salmoqli qismini tashkil etadi. Umuman olganda, Rossiyaning hozirgi global gaz eksporti o‘tgan asrning saksoninchi yillaridan beri kuzatilgan eng past darajaga tushib qolgan.
Shu sababli yangi bozorlarni egallash Rossiya iqtisodiyoti uchun strategik ahamiyatga ega bo‘lib qolmoqda.
