AQSH va Eron Hormuz bo‘g‘ozi bo‘yicha kelishuvga yaqinlashmoqda
Vashington va Tehron o‘rtasida Ho‘rmuz bo‘g‘ozini qayta ochish bo‘yicha shartli kelishuvga erishilgani haqida ma’lumotlar tarqalmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Shunga qaramay, hozircha tomonlar o‘rtasidagi rasmiy bitim to‘liq imzolanmagan va bir qator muhim masalalar yuzasidan muzokaralar davom etmoqda. Nufuzli nashrlarning xabar berishicha, kelishuv matnining asosiy qismi, ya’ni qariyb to‘qson besh foizi tayyor holatga keltirilgan.
Biroq Eronning yadroviy dasturi hamda strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat o‘rnatish masalalari hamon muhokamalar markazida qolmoqda. Ho‘rmuz bo‘g‘ozi jahon energetika bozori uchun o‘ta muhim nuqta hisoblanadi.
Dunyo bo‘ylab neft va gaz yetkazib berishning salmoqli qismi aynan shu yo‘l orqali amalga oshiriladi. Shu sababli mazkur hududdagi har qanday keskinlik nafaqat mintaqa xavfsizligiga, balki xalqaro bozordagi narx-navo va umumiy iqtisodiy barqarorlikka ham jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Muzokaralar jarayonida ayrim texnik kechikishlar kuzatilmoqda, bu esa siyosiy qarorlarning yakuniy bosqichiga yetishini biroz sekinlashtirmoqda. AQSH rahbariyati muzokarachilarga kelishuvni shoshilmasdan, har bir bandini puxta ishlab chiqish bo‘yicha ko‘rsatma bergan.
Rasmiy Vashingtonning bildirishicha, memorandum to‘liq imzolanguniga qadar Eronga nisbatan o‘rnatilgan dengiz blokadasi o‘z kuchida qoladi. Bu holat AQSH tomonining muzokaralarda ehtiyotkorlik bilan yondashayotganini va barcha xavf-xatarlarni oldindan hisobga olishni istayotganini ko‘rsatadi.
Shu bilan birga, yadroviy qurolga ega bo‘lmaslik sharti kelishuvning eng nozik va hal qiluvchi qismi bo‘lib qolmoqda. Eron tomoni uchun Ho‘rmuz bo‘g‘ozi masalasi faqat iqtisodiy manfaat emas, balki milliy xavfsizlik va mintaqadagi siyosiy nufuz bilan bog‘liqdir.
Shu sababli Tehron o‘zining strategik manfaatlarini himoya qilishga intilmoqda. Hozirda muloqotlar davom etayotgani kelishuvga erishish imkoniyati borligidan dalolat beradi.
Biroq hujjatlar rasman tasdiqlanmaguncha, vaziyatni to‘liq barqaror deb atash qiyin. Chunki ushbu hudud bilan bog‘liq har bir qaror global geosiyosiy maydonda juda katta ahamiyatga ega.
