Eron va AQSH tinchlik kelishuvi ustida muzokara olib bormoqda
Yaqin Sharq mintaqasida ko‘p yillardan beri davom etayotgan geosiyosiy keskinlik va qurolli to‘qnashuvlar nihoyat tinchlik shabadasiga almashtirilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Oxirgi haftalarda Eron va Amerika Qo‘shma Shtatlari rahbariyati xalqaro vositachilar yordamida urush harakatlariga to‘liq chek qo‘yishga qaratilgan dastlabki kelishuv ustida faol ish olib bormoqda. Garchi avvalgi urinishlar tomonlarning o‘zaro ishonchsizligi va shartlarni noto‘g‘ri talqin qilish tufayli natija bermagan bo‘lsa-da, hozirgi vaziyat ijobiy tomonga o‘zgarayapti.
Diplomatlarning ta’kidlashicha, tortishuvlarning cho‘zilishi ikki tomonni asabiylashtirib, qarama-qarshiliklarni kuchaytirib yuborgandi. Hozirda Oq uy va Tehron o‘rtasida yangi o‘zaro anglashuv memorandumi loyihasi muhokama qilinmoqda.
Dunyoga mashhur Nyu-York Tayms nashri ushbu tarixiy hujjatning eng muhim tafsilotlarini e’lon qildi. Kelishuv doirasida Vashington va Tehron o‘rtasida hujum qilmaslik pakti joriy etiladi.
Bu bitim keng mintaqaviy ahamiyatga ega bo‘lib, Livan hududidagi qonli janglarni ham to‘xtatishni nazarda tutadi. Ma’lumki, u yerda rasman o‘t ochishni to‘xtatish rejami e’lon qilinganiga qaramay, Isroil va Hizbulloh kuchlari sulhni muntazam ravishda buzib kelgan edi.
Manbalarning bildirishicha, boshlang‘ich kelishuv dastlab 60 kunlik muddatda harbiy harakatlarni butunlay to‘xtatishni ko‘zda tutadi. Bu ikki oylik davr tomonlarga tinch muhitda katta tinchlik shartnomasi ustida ishlash imkonini beradi va muddatni uzaytirish huquqi saqlanib qoladi.
Muzokaralar Pokiston va Qatar davlatlarining faol ishtirokida olib borilmoqda. Shuningdek, fevral oyida boshlangan to‘qnashuvlardan so‘ng yopilgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi tijorat kemalari uchun qayta ochiladi.
AQSH dengiz blokadasini bo‘g‘oz minalardan tozalanish jarayoniga qarab bosqichma-bosqich yumshatadi. Eron esa 30 kun ichida dengiz qatnovini avvalgi xavfsiz holatiga qaytarishga rozi bo‘lgan.
Prezident Donald Tramp ushbu strategik suv yo‘lining hech qanday bojsiz barcha davlatlar uchun ochiq qolishi kerakligini ta’kidlagan.
