Xitoy raketasi orbitaga bir yo'la o'nta sun'iy yo'ldoshni chiqardi

Xitoyning xususiy aerokosmik kompaniyasi LandSpace o‘zining takomillashtirilgan Zhuque-2 raketa-tashuvchisini navbatdagi muvaffaqiyatli parvozga uchirdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

15-sentabr kuni mahalliy vaqt bilan soat 14:26 da Dunfeyn tijoriy kosmik maydonchasidan amalga oshirilgan ushbu start chog‘ida bir yo‘la o‘nta sun’iy yo‘ldosh orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqildi. Mazkur muhim qadam Xitoy tijoriy kosmonavtikasi uchun yirik internet tarmoqlarini ommaviy shakllantirish yo‘lidagi yangi bosqichni ochib berdi.

Barcha kosmik apparatlar belgilangan orbitalarini egallab, keng polosali sun’iy yo‘ldosh aloqasini ta’minlashga qaratilgan Qianfan tizimining tarkibiy qismiga aylandi. Ushbu parvoz Zhuque-2 turkumidagi raketalar uchun to‘qqizinchi muvaffaqiyatli urinish sifatida qayd etildi.

Biroq, mazkur jarayonning tarixiy ahamiyati shundaki, ilk bor ushbu turdagi raketa yirik internet guruhlarini shakllantiruvchi sun’iy yo‘ldoshlarni ommaviy ravishda joylashtirish uchun qo‘llanildi. Bu holat xususiy kompaniyalarning koinotni o‘zlashtirishdagi imkoniyatlari kengayib borayotganidan dalolat beradi.

Metan texnologiyasining ustunligi va ahamiyati Zhuque-2 raketasining eng asosiy texnik xususiyati shundaki, u suyuq yoqilg‘ida ishlaydigan dvigatellar, ya’ni metan va kislorod aralashmasi yordamida harakatlanadi. Aynan ushbu raketa 2023-yilda dunyoda birinchi bo‘lib metan energetik qurilmasi yordamida orbitaga muvaffaqiyatli chiqqan edi.

Shu tariqa Xitoy muhandislari ko‘plab xorijiy loyihalarni ortda qoldirib, ekologik va iqtisodiy jihatdan samarali yoqilg‘i turini amaliyotga tatbiq etishdi. Hozirgi kunda LandSpace kompaniyasi modernizatsiya qilingan ushbu raketani bosqichma-bosqich muntazam tijoriy foydalanish rejimiga o‘tkazmoqda.

Bu esa Xitoyning jahon kosmik xizmatlar bozoridagi mavqeini yanada mustahkamlashga hamda global miqyosdagi raqobatda ilg‘or o‘rinlarni egallashiga xizmat qiladi. Metan yoqilg‘isidan foydalanish nafaqat xarajatlarni kamaytiradi, balki raketadan qayta foydalanish imkoniyatlarini ham oshiradi.

Kelajakdagi rejalar va yangi ishlanmalar Joriy muvaffaqiyatlar bilan to‘xtab qolmasdan, kompaniya mutaxassislari yanada yirikroq bo‘lgan Zhuque-3 raketasini yaratish ustida jadal ish olib bormoqdalar. Yangi loyiha qisman ko‘p martalik foydalanishga mo‘ljallangan konstruksiyaga ega bo‘lishi kutilmoqda.

Bu esa koinotga yuk tashish tizimini butunlay yangi darajaga olib chiqadi. Hozirgi vaqtda Zhuque-3 raketasining birinchi bosqichini yerga qaytarish va uni takroran ishlatish texnologiyalarini sinovdan o‘tkazish jarayonlari boshlab yuborilgan.

Ushbu innovatsiyalarning hayotga tatbiq etilishi kelgusida kosmik parvozlar tannarxini sezilarli darajada pasaytirish imkonini beradi. Natijada, yirik sun’iy yo‘ldosh guruhlarini orbitaga chiqarish chastotasi ortib, global internet qamrovi yanada kengayadi.