Yevropadagi g'ayritabiiy issiq ob-havoning asosiy sabablari ma'lum qilindi
Yevropa qit’asida kuzatilayotgan g‘ayritabiiy issiq ob-havoning asosiy sabablari cho‘l hududlaridan kirib kelayotgan kuchli subtropik antisiklonlar bilan bog‘liq ekani ma’lum qilindi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Iqlimshunos olimlarning ta’kidlashicha, ushbu tabiiy jarayon so‘nggi yillarda sezilarli darajada kuchayib, bir qator davlatlarda tarixiy harorat rekordlarining yangilanishiga olib kelmoqda. Bu holat nafaqat tabiat muvozanatiga, balki inson salomatligiga ham jiddiy xavf tug‘dirmoqda.
Kamerino universiteti professori Massimiliano Fazzinining tushuntirishicha, Sahroyi Kabir va Eron platosidan harakatlanuvchi issiq havo massalari taxminan olti-sakkiz kilometr balandlikkacha ko‘tariladi. Keyinchalik ushbu havo oqimlari baland tog‘ tizmalaridan oshib o‘tib, pastga tushishni boshlaydi.
Pastga harakatlanish davomida havo siqilishi natijasida yanada qizib ketadi va yer yuzasidagi umumiy haroratni keskin ko‘tarib yuboradi. Mutaxassisning so‘zlariga ko‘ra, avvallari G‘arbiy Yevropa iqlimida asosan Atlantika okeanidan keluvchi nam va mo‘tadil antisiklonlar ustunlik qilgan.
Biroq hozirgi kunda cho‘llardan kelayotgan quruq subtropik antisiklonlar tobora faollashib, o‘z ta’sir doirasini kengaytirmoqda. Shu bilan birga, Yaqin Sharqdagi cho‘l hududlarining tez sur’atlar bilan qizib borayotgani ham umumiy vaziyatni yanada og‘irlashtirmoqda.
Aynan shu omillar butun Yevropa bo‘ylab kuzatilayotgan kuchli issiq havo to‘lqinlarini yuzaga keltirmoqda. Joriy yilning iyun oyida qit’aning ko‘plab davlatlarida havo harorati 40 darajadan yuqori bo‘lgani qayd etildi.
Oy yakuniga kelib, bir nechta mamlakatlarda mutlaq harorat rekordlari yangilandi. Vaziyatning jiddiyligi sababli Fransiya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya va Italiyada eng yuqori xavf darajasi hisoblangan qizil ogohlantirish e’lon qilindi.
Hozirda Italiya hududiga navbatdagi kuchli issiq havo to‘lqini yaqinlashayotgani mutaxassislarni xavotirga solmoqda. Ma’lumotlarga ko‘ra, Yevropa bo‘ylab kuzatilgan jazirama oqibatida 10 mingdan ortiq inson hayotdan ko‘z yumgan.
Vafot etganlarning aksariyati 65 yoshdan oshgan keksalar ekani aniqlangan. Shifokorlar anomal issiqlik nafaqat issiq urishi, balki yurak-qon tomir hamda nafas yo‘llari kasalliklarining og‘irlashishiga sabab bo‘lishini uqtirishmoqda.
Shu bois mutaxassislar aholiga, ayniqsa keksa yoshdagilarga ehtiyotkorlik choralariga qat’iy amal qilishni tavsiya etmoqda.
