Olimlar o‘n soniyada kiyinishga yordam beradigan yangi texnologiya yaratdi
Janubiy Koreya fan va texnologiyalar instituti hamda AQSHning Stenford universiteti olimlari insoniyat uchun g‘oyat foydali bo‘lgan yangi ixtironi taqdim etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mutaxassislar insonning qo‘llaridan foydalanmasdan kiyinishiga yordam beradigan innovatsion texnologiyani ishlab chiqishdi. Mazkur tizimning o‘ziga xosligi shundaki, u odamni to‘liq kiyintirish uchun bor-yo‘g‘i o‘n soniya atrofida vaqt sarflaydi.
Bu kashfiyot kelajakda kiyim kiyish jarayonini butunlay o‘zgartirib yuborishi kutilmoqda. Ushbu texnologiyaning asosiy siri mato ichiga joylashtirilgan maxsus yumshoq naychalarda mujassamlashgan.
Bu naychalar tabiatdagi chirmashuvchi o‘simlik novdalariga o‘xshash tarzda loyihalashtirilgan. Tizimga havo bosimi yuborilganda, naychalar to‘g‘rilanib, tana bo‘ylab sirg‘ala boshlaydi.
Ular xuddi pechakgul daraxt tanasiga chirmashgani kabi kiyimni asta-sekin inson tanasiga tortib kiygizadi. Natijada kiyim hech qanday ortiqcha harakatlarsiz tana a’zolariga mos tushadi.
Loyiha muallifi Kim Nam Gyunning ta’kidlashicha, ushbu g‘oya uning kallasiga yomg‘irli kunlarning birida kelgan. Olim velosipedda ketayotganida yomg‘irpo‘sh o‘z-o‘zidan kiyilsa, naqadar qulay bo‘lishi haqida o‘ylab qolgan.
Oradan bir necha yil o‘tib, ushbu xayoliy g‘oya amaliy prototipga aylandi. Tadqiqot natijalari nufuzli ilmiy nashrlarda e’lon qilinib, mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi.
Bu ixtiro an’anaviy robotlashtirilgan qurilmalardan tubdan farq qilishi bilan ajralib turadi. Yangi konstruksiya odatiy ekzoskeletlar yoki robot qo‘llardan harakatlanish usuli bilan farqlanadi.
Naychalar mato bilan birga butunlay surilmaydi, balki o‘simlik novdalari kabi faqat uchidan o‘sib boradi. Bu esa tizimga murakkab boshqaruv algoritmlari yoki tana holatini kuzatuvchi datchiklarsiz ham yelka, tirsak va tizza kabi bukiluvchi joylardan oson o‘tish imkonini beradi.
Shu bilan birga, inson kiyinish jarayonida bir joyda qotib turishi shart emas. U bemalol yurishi, o‘tirishi yoki egilishi mumkin, chunki tizim tana harakatlariga avtomatik ravishda moslashadi.
Ishlab chiquvchilar ushbu texnologiyani turli sharoitlarda, jumladan, sirpanchiq va notekis yuzalarda ham sinovdan o‘tkazishdi. Sinovlar davomida quvurchalar tana a’zolarining eng tor va murakkab qismlaridan ham ishonchli tarzda o‘ta olgani qayd etildi.
Mutaxassislarning fikricha, ushbu ishlanma keksalar va jismoniy imkoniyati cheklangan shaxslar uchun katta yengillik yaratadi. Ular endilikda boshqalar yordamisiz mustaqil kiyinish imkoniga ega bo‘ladilar.
Bundan tashqari, mazkur texnologiya yuqori aniqlikdagi mikrochiplar ishlab chiqariladigan steril laboratoriyalarda xodimlarning himoya kiyimlarini tezkor kiyishini ta’minlaydi. Favqulodda vaziyatlar xizmati xodimlari va qutqaruvchilar uchun ham bu ixtiro juda muhimdir.
Chunki qutqaruv ishlarida har bir soniya inson hayoti uchun g‘oyat qimmatli hisoblanadi. Hozirda ushbu loyiha laboratoriya bosqichida bo‘lsa-da, kelajakda u kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylanishi shubhasizdir.
