Irlandiya qirg‘oqlarida noyob va uzoq umr ko‘ruvchi akula topildi
Irlandiyaning Slaygo okrugi qirg‘oqlarida noyob hodisa yuz berdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu yerda ilk marotaba Grenlandiya akulasining jasadi topildi. Mutaxassislar ushbu holatni ilm-fan uchun g‘oyat muhim voqea deb baholamoqda.
Sababi, mazkur tur dunyodagi eng uzoq umr ko‘radigan umurtqali jonzotlar sirasiga kiradi va ularni o‘rganish imkoniyati juda kamdan-kam hollarda yuzaga keladi. Olimlar tomonidan o‘tkazilgan dastlabki o‘rganishlarga ko‘ra, uzunligi taxminan uch metr bo‘lgan ushbu akulaning yoshi kamida bir yarim asrga teng.
Bu degani, mazkur jonzot o‘n to‘qqizinchi asrning o‘rtalarida, dunyo tarixida muhim iz qoldirgan shaxslar davrida dunyoga kelgan. Shuni ta’kidlash joizki, Grenlandiya akulalari uchun yuz ellik yil hali uzoq muddat hisoblanmaydi.
Mutaxassislarning fikricha, bu tur vakillari uch yuz yildan besh yuz yilgacha yashashi mumkin. Shu bois, topilgan akula endigina voyaga yetgan jonzot sifatida ko‘rilmoqda.
Irlandiya dengiz biologlari ushbu akulaning nobud bo‘lishini katta yo‘qotish deb hisoblamoqda. Chunki u aynan nasl qoldirish yoshiga yetgan edi.
Jonzotning jasadi Irlandiya Milliy muzeyi nazorati ostida maxsus laboratoriyaga yetkazildi. U yerda mutaxassislar barcha xavfsizlik choralarini ko‘rgan holda to‘liq tekshiruv ishlarini olib bordi.
Tadqiqotchilar akulaning terisi, yuragi, jigari va boshqa a’zolaridan namunalar olib, kelajakdagi chuqur tahlillar uchun saqlab qo‘ydi. Grenlandiya akulalari haqida ilm-fanga hali ko‘p narsa ma’lum emas.
Ularning qayerda va qancha muddatda ko‘payishi, dunyo okeanlarida umumiy soni qancha ekani hanuzgacha sir bo‘lib qolmoqda. Tekshiruv davomida ellik kilogramm keladigan jigar va o‘ttiz to‘rt kilogrammli yurak alohida o‘rganildi.
Ajablanarlisi shundaki, yurakda qarish belgilari sezilsa-da, u o‘z vazifasini mukammal bajargan. Bu esa mazkur turning qarish jarayoniga nisbatan favqulodda chidamliligidan dalolat beradi.
Shuningdek, akulaning ko‘rish qobiliyati bo‘yicha ham yangi ma’lumotlar olindi. Ilgari bu jonzotlar deyarli ko‘rmaydi deb hisoblangan bo‘lsa, so‘nggi tadqiqotlar ularning ko‘zlari qorong‘i suv muhitiga juda yaxshi moslashganini ko‘rsatdi.
Olimlarning fikricha, Grenlandiya akulasining genetik tuzilishi va hujayralarni tiklash qobiliyatini o‘rganish insoniyat uchun ham foydali bo‘lishi mumkin. Bu tadqiqotlar insonlarda qarish jarayonini sekinlashtirish va uzoq umr ko‘rish sirlarini ochishga yordam berishi kutilmoqda.
Hozircha akulaning o‘limi sababi aniqlanmagan, biroq laboratoriya tahlillari bu savolga javob berishi kutilmoqda.
