Tramp IT kompaniyalarni elektr energiyasi uchun haq to‘lashga chaqirdi
AQSH Prezidenti Donald Tramp sun’iy intellekt texnologiyalari va ma’lumotlar markazlari iste’mol qiladigan ulkan miqdordagi elektr energiyasi uchun texnologik kompaniyalarning o‘zlari munosib haq to‘lashi shartligini ma’lum qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Oq uy tomonidan ilgari surilgan yangi tashabbusga ko‘ra, yirik IT-gigantlar mahalliy aholi uchun elektr energiyasi narxi oshishining oldini olishi hamda o‘z energetika infratuzilmasini mustaqil ravishda moliyalashtirishi lozim. Ushbu qaror ma’lumotlar markazlarining haddan tashqari ko‘p energiya sarflashi natijasida oddiy iste’molchilar zimmasiga tushadigan iqtisodiy yukni kamaytirishga qaratilgan.
Oq uy ma’muriyati ma’lumotlar markazlarining faoliyati oddiy aholi uchun kommunal to‘lovlar narxini ko‘tarib yuborishi mumkinligini rasman tan oldi. Shu sababli, soha vakillari uchun keng ko‘lamli ixtiyoriy kelishuv ishlab chiqildi.
Mazkur hujjatga ko‘ra, ma’lumotlar markazlari endilikda o‘zlari uchun alohida energiya manbalarini tashkil etishi yoki foydalaniladigan elektr energiyasi hamda qo‘shimcha infratuzilma xarajatlarini to‘liq qoplashi kerak bo‘ladi. Ma’lumotlar markazlari zimmasidagi yangi vazifalar Yangi tartibga muvofiq, texnologik kompaniyalar nafaqat o‘z xarajatlarini qoplashi, balki mahalliy jamoalarni qo‘llab-quvvatlashi ham ko‘zda tutilgan.
Bu infratuzilmaga sarmoya kiritish va favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda o‘zlarining zaxira quvvatlaridan aholining foydalanishiga ruxsat berishni anglatadi. Hozirgi kunga qadar ushbu tashabbusga 27 ta ma’lumotlar markazi ishlab chiqaruvchisi, 55 ta kommunal xizmat ko‘rsatuvchi korxona va 23 ta shtat gubernatori qo‘shilgani ma’lum qilindi.
Donald Tramp ushbu soha vakillariga majburiyatlar yuklayotgan bo‘lsa-da, ma’lumotlar markazlarining iqtisodiy ahamiyatini yuqori baholadi. Uning fikricha, bunday loyihalarni qabul qilayotgan hududlar uzoqni ko‘zlab ish tutmoqda, chunki bu yo‘nalish ko‘plab yangi ish o‘rinlari yaratilishiga va energiya tizimidagi uzilishlarning kamayishiga xizmat qiladi.
Prezident IT-infratuzilmani zamonaviy dunyoning ajralmas qismi deb atadi va aholini ushbu loyihalarga qarshi chiqmasdan, ulardan foyda olishga chaqirdi. Ekspertlarning xavotirlari va tanqidiy qarashlar Shunga qaramay, ko‘plab mustaqil ekspertlar va tahlilchilar ushbu kelishuvning samaradorligiga shubha bilan qaramoqda.
Tanqidchilarning ta’kidlashicha, imzolangan hujjat ixtiyoriy xarakterga ega bo‘lib, u hech qanday qat’iy yuridik majburiyatni yuklamaydi. Mutaxassislar elektr energiyasi narxi baribir oshishini, chunki xarajatlarni nazorat qilishning aniq mexanizmlari ishlab chiqilmaganini aytmoqda.
Siyosiy doiralarda ushbu tashabbus ko‘proq ramziy ma’noga ega ekani haqidagi fikrlar ustunlik qilmoqda. Masalan, ayrim institutlar vakillari buni hech qanday huquqiy kuchga ega bo‘lmagan qog‘oz deb atamoqda.
Ularning fikricha, yirik kompaniyalar va davlat o‘rtasidagi bunday bitimlar real iqtisodiy o‘zgarishlarga olib kelishi uchun qat’iy qonuniy choralar talab etiladi. Hozircha esa xarajatlarni kim aniq qoplashi va aholi manfaatlari qanday himoya qilinishi borasida yakuniy to‘xtamga kelinmagan.
