Toqayev Rossiya va Ukraina o‘rtasida muzokaralarni tiklashni taklif qildi
Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi qurolli mojaroni to‘xtatish bo‘yicha xalqaro diplomatik harakatlar yangi bosqichga chiqmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Kreml ma’muriyati Kiyev rasmiylari Moskva tomonidan ilgari surilgan shartlardan to‘liq xabardor ekanini ta’kidlayotgan bir paytda, Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Toqayev harbiy harakatlarni zudlik bilan to‘xtatib, muzokaralarni yangi formatda tiklash tashabbusini ilgari surdi. Shu bilan birga, AQSH va Ukraina o‘rtasida energetika ob’ektlari hamda shaharlarga havo hujumlarini o‘zaro to‘xtatish masalasi muhokama qilinayotgani haqida xabarlar tarqalmoqda.
Rossiya tomoni hozircha bu kabi norasmiy ma’lumotlarga aniq munosabat bildirmasdan, vaziyatni kuzatishda davom etmoqda. Kremlning muzokaralar bo‘yicha pozitsiyasi Rossiya prezidentining matbuot kotibi Dmitriy Peskovning qayd etishicha, Vladimir Putin Ukrainadagi nizoni yakunlash uchun zarur bo‘lgan talablarni avvalroq aniq bayon qilgan.
Moskva nuqtayi nazariga ko‘ra, Kiyev hukumati vaziyatni o‘nglash va tinchlikka erishish uchun qanday qadamlar tashlanishi kerakligini yaxshi biladi. Rossiya rahbariyati har qanday yangi taklifni ko‘rib chiqishga tayyorligini bildirsa-da, bu tashabbuslar mamlakatning strategik manfaatlariga qanchalik mos kelishini asosiy mezon sifatida belgilagan.
Hozirgi vaqtda Rossiya tomoni o‘zining asosiy talablaridan voz kechish niyatida emasligini ko‘rsatmoqda. Bunga Ukraina qo‘shinlarining Rossiya tarkibiga qo‘shib olingan hududlardan chiqib ketishi va Kiyevning Shimoliy Atlantika alyansiga (NATO) a’zo bo‘lish rejalarini butunlay bekor qilishi kabi shartlar kiradi.
Ukraina hukumati esa bu talablarni o‘z mustaqilligiga tahdid va taslim bo‘lish deb hisoblab, ularni qabul qilishdan bosh tortib kelmoqda. Vashington siyosatidagi qarama-qarshiliklar Dmitriy Peskov AQSHning yangi saylangan prezidenti Donald Tramp ma’muriyati tomonidan berilayotgan signallarga ham to‘xtalib o‘tdi.
Kreml vakilining fikricha, Vashingtonning harakatlarida mantiqiy nomuvofiqliklar ko‘zga tashlanmoqda. Bir tomondan, AQSH rasmiylari urushni diplomatik yo‘l bilan tugatish tarafdori ekanini aytayotgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, Ukrainaga zamonaviy qurol-yarog‘ yetkazib berish hajmini oshirmoqda.
Rossiya tomoni bu ikki yo‘nalishni bir-biriga zid deb hisoblaydi, biroq amerikalik muzokarachilar bilan muloqot kanallarini yopib qo‘ygani yo‘q. Havo hujumlarini to‘xtatish ehtimoli Xalqaro axborot vositalarida Ukraina va AQSH vakillari Rossiyaga taqdim etilishi mumkin bo‘lgan o‘ziga xos bitimni muhokama qilayotgani haqida ma’lumotlar paydo bo‘ldi.
Ushbu kelishuvga ko‘ra, tomonlar bir-birining muhim infratuzilma ob’ektlari va shaharlariga dron hamda raketalar bilan zarba berishni vaqtincha to‘xtatishi ko‘zda tutilgan. Bunday qadam tinch aholi orasidagi talafotlarni kamaytirish va energetika tizimini saqlab qolishga xizmat qilishi aytilmoqda.
Biroq Kreml bu xabarlarni hozircha tasdiqlagani yo‘q. Peskovning so‘zlariga ko‘ra, bu ma’lumotlar faqat matbuotda tarqalgan taxminlar bo‘lib, rasmiy darajada hech qanday taklif kelib tushmagan.
Shu sababli, Rossiya rahbariyati hozircha aniq bir to‘xtamga kelmagan va rasmiy hujjatlar taqdim etilishini kutmoqda. Toqayevning tinchlik formulasi Mintaqadagi diplomatik jarayonlarga Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Toqayev ham o‘z hissasini qo‘shishga urinmoqda.
U Rossiya prezidenti bilan o‘tkazilgan uchrashuvda urushni muzlatish va muzokaralarning ikkinchi bosqichini boshlash zarurligini ta’kidladi. Toqayevning taklifiga ko‘ra, tomonlar avval harbiy to‘qnashuvlarni to‘xtatib, so‘ngra o‘zaro maqbul kelishuv yo‘llarini izlashlari lozim.
Bu yondashuv xalqaro hamjamiyat tomonidan vaziyatni yumshatishga qaratilgan muhim qadam sifatida baholanmoqda.
